______________________________
اگر آن‌ها به اين فرمان الهى گردن نهند كه: «وَ لَوْ رَدُّوهُ إِلَى الرَّسُولِ وَ إِلى‌ أُولِي الْأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِينَ يَسْتَنْبِطُونَهُ مِنْهُمْ‌» [نساء/ ٨٣؛] و «فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ‌» خداوند نيز آن‌ها را به نور هدايت مى‌رساند و به آن‌ها آن مى‌آموزد كه نمى‌دانند و از قياس و اجتهاد به رأى بى‌نيازشان مى‌سازد. او در همين مأخذ/ ٥٦- ٥٥ مى‌گويد:

«چون با پيامبر ٦ مخالفت شد و سخن او را به كنارى نهاده و اوامرش در باره اهل بيت (ع) با سركشى رو به رو گشت و مردم در برابر آن‌ها خود رأيى به كار زدند و حقّشان را انكار كردند و از دادن ارث‌شان خوددارى ورزيدند و از روى تجاوز و حسادت و ستم و دشمنى به تبانى با يك ديگر پرداختند، بر مخالفان امر او و سركشان در برابر ذريّه او و پيروان ايشان و هر آن كه به عملكرد آن‌ها خشنود بود تهديد الهى در پيش آمدن فتنه و عذاب دردناك، ثابت گرديد و خداوند با كور كردنشان در پيمودن مسير معتدل و اختلاف در احكام و گرايش‌ها و پراكندگى در آرا و پرداختن به كارهاى كوركورانه، خيلى زود فتنه در دين را برايشان پيش آورد و براى آن‌ها تا روز حساب در رستخيز عذابى دردناك فراهم آورد.» بنگريد به همين معنا در: طرائف/ ١١٧ و دلائل الصدق ٢/ ٤٧٧.

ما برخى از سخنان بزرگان در كتاب‌هايشان را كه به اين حديث مربوط است بيان مى‌داريم:

١- علّامه عسكرى در معالم المدرستين ١/ ٣٦١ مى‌گويد:

«اين روايات را بر غير دوازده امام اهل بيت پيامبر ٦ كه عمر آخرين آن‌ها به درازا كشيده شده است و پس از آن‌ها دنيا نابود خواهد شد تصديق مكن. از آن جا كه علماى مكتب خلفا به امامان اهل بيت رضايت ندادند در تفسير اين گونه روايات صحيح سرگردان شدند و نتوانستند آن‌ها را چنان تفسير كنند كه خود خشنود گردند.» ٢- ابن بطريق در عمده/ ٧٣ مى‌گويد:

«هر كه مسلمان باشد لزوما بايد از ثقلين يعنى قرآن و عترت پيروى كند. بر اهل بيت پيامبر لازم نيست از احدى پيروى كنند، زيرا پيامبر ٦ وصيّت كرده است به اهل بيت او چنگ درزنند و اين را به امّتش دستور داده است. نيز پيامبر ٦ دستور داده است تا قطع شدن تكليف بايد از اين دو پيروى كرد، چه، پيامبر ٦، تمسّك به اين دو را تا ابد دانسته است و مدّت با هم بودن اين دو را تا هنگام ورود به حوض كوثر بر پيامبر ٦ معرفى كرده است.» ٣- ابن بطريق در همين مأخذ/ ٧٤ به حديث تقسيم امّت به هفتاد و سه فرقه اشاره كرده است:

«بنا به اجماع همه مسلمانان خبرى از زبان پيامبر ٦ رسيده است كه فرقه ناجيه امّت را بيان مى‌دارد و اين همان فرقه‌اى است كه به ثقلين يعنى كتاب خدا و عترت رسول چنگ در زده است، زيرا پيامبر ٦ فرموده است: «مادامى كه به اين دو چنگ درزنيد هرگز گمراه نگرديد»، پس تمسّك به اين دو راه رستگارى و چنگ در نزدن به آن دو، راه گمراهى است.».