گرفت‌[١].- در جنگ خندق، هنگامى كه پيامبر ٦ از كندن خندق آسوده شد. قريش و پيروان آن از كنانه و اهل تهامه در شمار ده هزار تن روى آوردند و نيز غطفان و توابع آن از اهل نجد بيامدند و مسلمانان را از بالا و پست در برگرفتند و اين چنان است كه خداوند مى‌فرمايد: إِذْ جاؤُكُمْ مِنْ فَوْقِكُمْ وَ مِنْ أَسْفَلَ مِنْكُمْ‌[٢]-. پيامبر ٦ نزد مسلمانان كه شمار آن‌ها سه هزار بود بيامد و آن‌ها در خندق جاى گرفتند. مشركان با يهود، همداستان شدند و كار بر مسلمانان گران شد. سواران قريش از جمله عمرو بن عبد ودّ و عكرمة بن ابى جهل بر مركب نشستند. عمرو گفت: چه كسى با من مبارزه مى‌كند؟ على فرمود: من.

پيامبر ٦ فرمود: او عمرو است. پس على ساكت شد. عمرو بار ديگر گفت: آيا مبارزى هست؟ كجاست بهشتى كه گمان مى‌كنيد هر كه كشته شود بدان درآيد؟ آيا مردى با من مبارزه نمى‌كند؟ على (ع) عرض كرد: يا رسول اللَّه! من براى او مناسبم.

پيامبر ٦ فرمود: او عمرو است. پس على خاموش شد. عمرو براى بار سوم ندا درداد، و على (ع) به پيامبر عرض كرد: من براى او مناسبم يا رسول اللَّه! پيامبر ٦ فرمود: او عمرو است. على (ع) عرض كرد: حتّى اگر عمرو باشد. پيامبر ٦ به حضرت (ع) اجازه داد و فرمود: همه اسلام به مصاف همه شرك رفت‌[٣].

[١] تاريخ طبرى ٢/ ١٨٧+ ارشاد مفيد/ ٤٣+ مناقب ابن شهرآشوب ١/ ١٩١.

[٢] احزاب/ ١٠.

[٣] شيخ مظفّر در دلائل الصّدق ٢/ ٤٠٢ مى‌گويد:

« به نظر من اين كه پيامبر٦ على را تمام پيكره ايمان قرار داد گواه آن است كه او را بايد جان مايه اسلام و ايمان دانست و اين كه ايمان و تأثير او از همه مؤمنان بيش‌تر است، چرا كه اگر او نمى‌بود ايمانى براى آن‌ها تحقق نمى‌يافت و افضل، به امامت حقانيت بيش‌ترى دارد. گواه مؤثّرتر بودن حضرت( ع) از ديگران اين سخن پيامبر است كه:« يك ضربت على بهتر است از عبادت جنّ و انس» يا« مبارزه على با عمرو برتر است از اعمال امّت من تا روز رستاخيز». حضرت( ع) موجب بقا و پايندگى ايمان است و اوست عامل تن دادن مؤمنان به عبادتشان تا روز قيامت، ولى اين همه در پرتو وجود پيامبر ستوده و دعوت و جهاد او در دين به دست آمد، و على( ع) حسنه‌اى بود از حسنات ايشان و هيچ كس برتر از سيّد وصيّين نيست مگر سيّد مرسلين. بيفزايد خداوند بر شرافت آن دو و درود فرستد بر ايشان و خاندان پاكشان».

بنگريد به: المعيار و الموازنة/ ٩١.