و يكى از بزرگان چنين گفته است كه اگر كسى ترا بپرسد[٣] كه امّيد تو به مولى عزّ و جلّ‌[٤] چگونه است؟ تو چنين گويى كه قويّست. بايد كه چنين بودى وليكن خطر است كه نيست، چه اگر ترا سرمايه‌اى بود و آن سرمايه را به سفر فرستاده باشى و كسى ترا خبر دهد كه آن سرمايه را[٥] دزدان بردند، خداى عزّ و جلّ داند كه بر دل تو چند رنج است از انديشه آن سرمايه.[٦] پس پديد آمد كه دلبستگى‌[٧] بدان‌[٨] سرمايه بيش از آن است كه به مولى عزّ و جلّ.[٩]

خوف و رجا اين است كه ياد كرده شد و مانند رجا ايمنى است و تمنّى كه‌[١٠] بنده در تمنّى و ايمنى افتاده بود[١١] آن را امّيد [a ٤٩] پندارد. و علامت آن‌كس آن بود كه به طاعتها كاهل بود و چنين پندارد كه اين از بسيارى امّيد است و آن از آن است‌[١٢] كه نداند كه قوّت امّيد را[١٣] از كجا بايد جستن. قوّت امّيد را به حقّ روزى پذيرفته بايد جستن چه مولى عزّ و جلّ‌[١٤] مر همه بندگان را روزى پذيرفته است، چنان‌كه مى‌فرمايد قوله تعالى: «وَ ما مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ إِلَّا عَلَى اللَّهِ رِزْقُها» [هود/ ٦]. هيچ‌[١٥] رونده نيست در روى‌[١٦] زمين الّا[١٧] روزى وى بر مولى عزّ و جلّ است. مرو را از جستن روزى باز نمى‌دارد با آن‌كه در قرآن فرمان روزى نيست. پس ببايد دانستن كه بسيارى امّيد بنده به رحمت مولى عزّ و جلّ‌[١٨] مر بنده را در طلب بهشت كاهلى نبايد[١٩] خاصّه كه‌[٢٠] مولى عزّ و جلّ‌[٢١] مر مؤمنان را طلب كردن بهشت فرموده‌[٢٢] چنان‌كه مى‌فرمايد:[٢٣] «وَ مَنْ أَرادَ الْآخِرَةَ وَ سَعى‌ لَها سَعْيَها وَ هُوَ مُؤْمِنٌ»[٢٤] [بنى اسرائيل/ ١٩]. خبر داد كه هركه او[٢٥] بهشت خواهد و بهشت را طلب كند و او گرويده‌[٢٦] بود ما او[٢٧] را بهشت دهيم.

[١] - جز رنجگى نديدم و اندوه ...

[٢] - به چون به طمع دنيا[ كذا] ...

[٣] - پرسد.

[٤] - تعالى.

[٥] - ترا.

[٦] - چه رنج رسد از آن انديشه.

[٧] -+ تو.

[٨] - به آن.

[٩] - تعالى+ نشان.

[١٠] - آن‌كه.

[١١] -+ و.

[١٢] - بود.

[١٣] -« را» ندارد.

[١٤] - تعالى.

[١٥] - تعالى.

[١٦] -« روى» ندارد.

[١٧] - مگر آن‌كه.

[١٨] - تعالى.

[١٩] - كاهل نيارد.

[٢٠] -+ مؤمنان را.

[٢١] - تعالى.

[٢٢] -+ است.

[٢٣] -+ قوله تعالى.

[٢٤] -+ فاولئك كان سعيهم مّشكورا.

[٢٥] -+ است.

[٢٦] - وى مؤمن.

[٢٧] - وى.