و آيت قرآن‌[١] بر درستى اين خبر دليل است؛ قوله تعالى: « [وَ] عَسى‌ أَنْ تَكْرَهُوا شَيْئاً وَ هُوَ خَيْرٌ لَكُمْ وَ عَسى‌ أَنْ تُحِبُّوا شَيْئاً وَ هُوَ شَرٌّ لَكُمْ» [البقرة/ ٢١٦]. خبر داد مولى تعالى كه كار[٢] بود كه شما بندگان ناخوش داريد مر آن‌كار را و اندر آن‌كار خير شما بود[٣] و كارى بود كه شما مر[٤] آن‌كار را دوست داريد و اندر آن‌كار بد شما بود.[٥]

و خواجه حكيم- رحمة اللّه عليه-[٦] چنين گفته است كه اندرين آيت پيدا گشت كه بنده نعمت را از محنت نشناسد، پس در هر حالى واجب بود گريختن به مولى عزّ و جلّ از فتنه آن‌حال‌[٧] چنان‌كه فرموده است؛ قوله تعالى: «فَفِرُّوا إِلَى اللَّهِ» [الذّاريات/ ٥٠] از[٨] همه به من گريزيد.

و[٩] عمر بن الخطّاب- رضى اللّه‌[١٠] عنه- چنين گفته است‌[١١] كه باك ندارم كه بامداد در هرحالى كه برخيزم‌[١٢] در نعمت يا در محنت،[١٣] ندانم هر آينه كه بهى من اندر كدام حال است و[١٤] با مولى عزّ و جلّ‌[١٥] خصومت كنم كه چرا مرا چنان نمى‌دارى كه آرزوى‌[١٦] من است، اين غايت ابلهى بود.

[b ٤٢] و دهقان جوزين‌[١٧] اندرين معنى چهار بيت گفته است:

شعر[١٨]

هميشه راحت و شادى نيايد[١٩]		همه عمر از غم آزادى نيايد
گمان بردى تو بر تقدير ايزد[٢٠]		به يك ذرّه به بيدادى نيايد[٢١]
چه ايزد گر ستاند يا بماند		ازو جز شكر و آزادى نيايد[٢٢]
بسا محنت كه آن‌[٢٣] از بهر شاديست‌		ترا بر ايزد استادى نيايد[٢٤]

[١] -« قرآن» ندارد.

[٢] - كارى.

[٣] - به جاى« شما بندگان ... خير شما بود»، شما بندگان آن را ناخوش داريد و در آن‌كار بهره شما بود.

[٤] -« مر» ندارد.

[٥] - بد آمد شما باشد.

[٦] - تعالى.

[٧] - به جاى« پس در هرحالى ... آن‌حال»، پس به حاصل به چه ماند جز آن‌كه در همه‌حال در مولى تعالى گريختن از آفت آن‌حال».

[٨] - گفت+ از.

[٩] -+ امير المؤمنين.

[١٠] - تعالى.

[١١] - گفت.

[١٢] -+ خواه.

[١٣] - در محنت يا در نعمت.

[١٤] -+ اگر.

[١٥] - تعالى.

[١٦] - پسند.

[١٧] - دهقان جوربر.

[١٨] -« شعر» ندارد.

[١٩] -T : نپايد،P ، نيايد.

[٢٠] - گمانى برد بر تقدير ايزد.

[٢١] - نبايد.

[٢٢] - نبايد.

[٢٣] - او.

[٢٤] - نبايد.