رسول اللّه![١] فهل لذلك علامة؟ قال: نعم، التّجافى عن دار الغرور و الإنابة الى دار الخلود و الاستعداد للموت قبل نزول‌[٢] الموت».[٣] پارسى خبر اين‌[٤] [a ٣٥] بود كه رسول- صلى اللّه عليه و سلّم- گفت:[٥] چون روشنايى به دل اندر آيد، دل گشاده شود[٦] و فراخ شود.

پرسيدند مر اين را نشانى بود؟[٧] گفت: بود، اوّل كرانه كردن از سراى فريبنده يعنى دنيا و رغبت كردن به سراى جاودانى‌[٨] يعنى بهشت و آماده‌[٩] كردن مر مرگ را پيش از آن‌كه مرگ فراز آيد.

و هم درين كتاب پيشتر ياد كرده شده بود كه‌[١٠] بنده به شهوات و معاصى مشغول شود، دلش بيمار شود و علامت بيمارى دل ياد كرده شده بود. و هركه بيمار شد و علاج نكنند[١١] و دست از آن‌چه سبب بيمارى بوده، بازندارد، خطر بود كه بيمارى زيادت شود تا بميرد، چه معنى بيمارى آن است كه بيم مرگ آرد.

و از امير المؤمنين على- رضى اللّه‌[١٢] عنه- آورده‌اند كه روزى خطبه مى‌خواند.[١٣] اندر خطبه چنين گفت:[١٤] زمانه‌اى بيايد كه مردمان به روى زمين‌[١٥] مى‌روند و دلهاى ايشان مرده.[١٦] پرسيدند كه به چه سبب ميرد دلهاى ايشان؟ گفت: به سبب چهار چيز: يكى آن‌كه علم با منفعت نياموزند و علما را خوار دارند، دويم‌[١٧] آن‌كه دنيا را دوست دارند، سيم [b ٣٥] آن‌كه ناپرهيزگار باشند،[١٨] چهارم آن‌كه كار را به هواى تن كنند.[١٩] چون اين چهار خصلت در ايشان جمع شود دلهاى ايشان به تمامى بميرد. چون‌[٢٠] در ايشان نگاه كنى، شش چيز علامت مرگ دل ايشان بينى:[٢١] يكى آن‌كه به نعمتها[٢٢] شكر نيارند[٢٣] و ديگر آن‌كه به شدّتها صبر نيارند[٢٤] و سيم‌[٢٥] آن‌كه به قضاها[٢٦] رضا ندهند[٢٧] و[٢٨] چهارم آن‌كه از گناهان توبه نيابند و پنجم آن‌كه از طاعتها حلاوت نيابند و[٢٩] ششم آن‌كه به زبان‌

[١] -+ صلى اللّه عليه و سلّم.

[٢] - نزوله.

[٣] -« الموت» ندارد.

[٤] - پارسى اين خبر آن.

[٥] -+ كه.

[٦] - گردد.

[٧] - مر آن را هيچ علامتى باشد؟.

[٨] - جاودانه.

[٩] - آمادگى.

[١٠] -+ چون.

[١١] -P : بيمار شود و علاج نكند.

[١٢] -+ تعالى.

[١٣] -+ و.

[١٤] -+ كه.

[١٥] -+ زنده.

[١٦] -+ باشد.

[١٧] - دوم.

[١٨] - شوند.

[١٩] - كارها به هواى تن خويش كنند.

[٢٠] - و+.

[٢١] - باشد.

[٢٢] - نعمتهاى.

[٢٣] - نباشد.

[٢٤] - نباشد.

[٢٥] - سيوم.

[٢٦] - قضا.

[٢٧] - نيابند.

[٢٨] -« و» ندارد.

[٢٩] -« و» ندارد.