و خواجه حكيم- رحمة اللّه عليه- گفته است هيچ علامتى بر بدبختى بنده ظاهرتر از زبان درشت نيست كه زبان درشت نشان تنگدلى بود و تنگدلى نشان بدبختى- نعوذ باللّه-[٧] چنان‌كه مى‌فرمايد: [a ١٦٢] «وَ مَنْ‌[٨] يُرِدْ أَنْ يُضِلَّهُ يَجْعَلْ صَدْرَهُ ضَيِّقاً حَرَجاً» [الانعام/ ١٢٥] يعنى‌[٩] هركه را خواسته باشيم كه گمراه كنيم دل وى را تنگ گردانيم.[١٠]

و تازه‌رويى و چرب‌زبانى وقتى نيك‌[١١] بود كه نفس بر وى چيره نبود تا حدّ و جايگاهش نگاه تواند داشت.[١٢] چه كسى بود كه تازه‌روى‌[١٣] و چرب‌زبان بود وليكن حدّهاى شريعت را

[١] - صلى اللّه عليه و سلّم.

[٢] - كان رسول اللّه- صلى اللّه عليه و سلّم- بشّاشا.

[٣] -+ خندان‌روى بودى بى‌خنده.

[٤] - از امير المؤمنين على رضى اللّه تعالى عنه چنين آورده‌اند كه+ گفت.

[٥] - نرم.

[٦] -+ نشان.

[٧] - ندارد.

[٨] - در هر دو نسخه:« فمن» كه در اصل:« فمن يّرد اللّه» بخشى از همين آيه است: فَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يَهْدِيَهُ يَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ وَ مَنْ يُرِدْ أَنْ ...

[٩] - خداى عزّ و جلّ خبر داد كه.

[١٠] -+ و خواجه حكيم رحمه اللّه تعالى گفته است كه نرم سخنى آن‌وقت قيمت دارد كه درشت خوى را نرم جواب‌دهى تا قيمت مرد پيدا شود.

[١١] - آن‌گاه پسنديده.

[١٢] - بتواند نگاه داشتن.

[١٣] -+ بود و با همه كس روى تازه دارد و با نيك و بد+ چرب‌زبان بود.