ارشاد در معرفت و وعظ و اخلاق - قلانسى نسفى، عبد الله بن محمد - الصفحة ١٦٧

شاعران عرب‌[١] چنين گفته است:

پارسى بيت اين بود[٤] كه من از بهر فردا طعام‌[٥] پنهان نكنم از بيم آن‌كه فردا نيابم كه فردا بيايد، روزى فردا[٦] بيايد.

و خواجه حكيم- رحمه اللّه-[٧] چنين گفته است كه مذهب اهل سنّت و جماعت آن است كه استطاعت‌[٨] و توانايى كار بنده را مولى عزّ و جلّ‌[٩] به وقت كار دهد،[١٠] پيش از كار آن توانايى با وى نبود. هم‌چنين كفايت به وقت حاجت پديد آيد،[١١] چون تو پيش از حاجت كفايت خواهى، نيابى. معنى اين سخن آن است‌[١٢] كه چون ترا حاجتى و ضرورتى [b ١٠٨] نبود غم آن‌كه چون اين‌[١٣] حاجت پيش آيد[١٤] نبايد خوردن كه چون حاجت درست شود كفايت پديد آيد. و آفت اهل زمانه‌[١٥] كه يقينها ضعيف گشته است و اعتماد بر مال افتاده‌[١٦] و آن‌چه اندر دست ايشان است روزى خويش نام كرده‌اند، لاجرم مى‌ترسند كه چه كنم اگر آن‌چه در دست ماست‌[١٧] كسى بستاند[١٨] ما بى‌روزى مانيم و اين خطا بود كه روزى تو در[١٩] خزينه خداوند است- عزّ و جلّ- و كسى نتواند[٢٠] روزى ترا[٢١] خوردن و آن‌چه از دست تو بستدند يا زيانى رسيد. پديد آمد كه آن روزى تو نبوده است وليكن چون صبر كنى و رضا دهى، مولى عزّ و جلّ‌[٢٢] ترا ثواب دهد و آن‌كس را كه بى‌فرمان شريعت از تو بستد[٢٣] عقوبت كند به حكم آن‌كه وى از تو بى‌دستورى شريعت‌[٢٤] بستد نه از آن معنى كه روزى تو خورده است.[٢٥] و آن‌كه رسول- صلّى اللّه عليه و سلّم-[٢٦]

[١] -« عرب» ندارد.

[٢] - خوردنى فردا.

[٣] -T : روزى،P : روز.

[٤] - پارسى اين بيت آن بود.

[٥] - خوردنى.

[٦] -+ نيز.

[٧] -+ تعالى.

[٨] -+ با فعل است.

[٩] - تعالى.

[١٠] - به دقت حاجت پديد آيد.

[١١] -« پيش از كار ... پديد آيد» ندارد.

[١٢] -+ و اللّه اعلم.

[١٣] -« اين» ندارد.

[١٤] -+ چكنم.

[١٥] -+ آن است.

[١٦] -+ است.

[١٧] -+ از ما.

[١٨] -+ و.

[١٩] - به.

[٢٠] - كسى كه مى‌تواند.

[٢١] - تو.

[٢٢] - تعالى+ مر.

[٢٣] - بستاند.

[٢٤] - بى‌دستورى شريعت از تو.

[٢٥] - خورد.

[٢٦] - ٧.