مرد راهرو[٢] [b ١٦٥] بايد كه‌[٣] غفلت را از بيدارى بشناسد. و گفته شده بود كه «غفلت» خواب خورد[٤] است پس ببايد دانستن كه غفلت از چه خيزد؟ چنين گفته‌اند كه نان تخم آب است و آب تخم خواب‌[٥] و خواب تخم غفلت و غفلت‌[٦] تخم دوزخ.[٧] و اصل آن است‌[٨] كه خوردن و خفتن و گفتن هرچه بى‌حاجت است، همه مايه غفلت است و چون غفلت چيره شود، بنده به معصيت دلير شود.

و خواجه حكيم گفته است- رحمة اللّه عليه-[٩] كه چون غفلت دمادم شود، قسوت گردد، و قسوت خشكى دل باشد و از دل خشك‌[١٠] زارى برنيايد، چنان‌كه خداى عزّ و جلّ مى‌فرمايد و خبر مى‌دهد:[١١] «فَلَوْ لا إِذْ جاءَهُمْ بَأْسُنا تَضَرَّعُوا وَ لكِنْ قَسَتْ قُلُوبُهُمْ» [الانعام/ ٤٣]. مى‌فرمايد خداى عزّ و جلّ‌[١٢] كه چون عذاب ما برايشان رسيد، چرا زارى نكردند از آن‌كه‌[١٣] دلهاى ايشان خشك‌[١٤] شده بود. و رطوبت دل به ياد كرد خدايست- عزّ و جلّ-[١٥] و بازداشت بهره‌ها از تن.

[١] -[] از نسخه‌P افزوده شد.

[٢] -« مرد راهرو» ندارد. گفته شده بود+

[٣] -+ بنده.

[٤] - خرد.

[٥] -+ است.

[٦] - در حاشيه افزوده شده:+ تخم معصيت و معصيت.

[٧] -+ است.

[٨] - اصل اين همه آن است.

[٩] - خواجه حكيم رحمه اللّه تعالى چنين گفته است.

[١٠] - خشكى.

[١١] - چنان‌كه مولى تعالى خبر داد.

[١٢] - تعالى.

[١٣] - به جاى« از آن» وليكن بدان.

[١٤] - خشكى.

[١٥] - خداونديست تعالى و تعظيم.