و حدّ نگاه داشتن در عبادت‌[٢] آن بود كه رسول- صلّى اللّه عليه و سلّم- ياد كرده است در باب آبدست كردن، چنان‌كه آورده‌اند كه رسول- ٧- دست و روى بشست يك‌بار و يك‌بار[٣] و چنين گفت كه اين آبدستى‌[٤] است كه مولى عزّ و جلّ به كم ازين از بنده نماز قبول نكند،[٥] و بار ديگر آبدست كرد و دوبار دوبار شست‌[٦] و چنين گفت‌[٧] كه اين آبدست را ثواب دو چندان بود كه آن پيشين‌[٨] را، و بار ديگر آبدست كرد و سه‌بار[٩] شست‌[١٠] و چنين گفت كه اين آبدست من است و آبدست پيغامبران كه پيش از من بوده‌اند- صلوات اللّه عليهم اجمعين-. هركه ازين سه بار كم كند يا زياده وى از حدّ درگذشته‌[١١] يا از حدّ كم كرده.[١٢] از آن‌كه از[١٣] حدّ درگذشتن يا از [a ٥٢] حدّ كم كردن هردو از نفس خيزد و هردو نكوهيده است.

و ديگر حدّ نگاه داشتن در عبادت‌[١٤] آن بود كه چون روى به كار خير نهد، جهد كند كه آهسته اندر آيد كه نفس از آغاز بشتابد[١٥] و باز[١٦] سير شود و[١٧] آن‌كه رسول- صلّى اللّه عليه‌[١٨] و سلّم- چنين فرمود: «الا انّ‌[١٩] الدّين متين فاوغلوا فيه برفق، فإنّ المنبتّ لا أرضا قطع و لا ظهرا أبقى».[٢٠] پارسى اين بود كه اين دين مسلمانى دين قويّست، به چربى و آهستگى درآييد كه هركه به اوّل منزل ستور را تيز راند، ستورش‌[٢١] هلاك شود و به منزل نرسد. و معنى همين است كه ياد كرديم. و اللّه اعلم.

و حدّ نگاه داشتن در معاملت آن بود كه چون كسى را دوست دارد همگى دل خويش‌[٢٢] به وى ننهد[٢٣] و از دشمن شدن وى بترسد و اگر كسى را دشمن دارد، از حدّ بيرون دشمنى‌[٢٤] نكند، چه روزى بود كه‌[٢٥] دوست شود و باز شرم دارد.[٢٦]

[١] - بداشتى.

[٢] - عبادات.

[٣] -« و يك‌بار» ندارد.

[٤] - آبدست.

[٥] - كه به كم از اين مولى تعالى نماز از بنده نپذيرد.

[٦] - بشست.

[٧] - گفته.

[٨] -« پيشين» ندارد.

[٩] -+ سه‌بار.

[١٠] - بشست.

[١١] - درگذشت.

[١٢] - كرد.

[١٣] -« از» ندارد.

[١٤] - عبادات.

[١٥] - بيارخد. و زير كلمه معنى آن« حرص» نوشته است.

[١٦] -+ زود.

[١٧] -+ از.

[١٨] - ٧.

[١٩] -+ هذ.

[٢٠] - فانّ المنبتّ لا ظهرا أبقى و لا أرضا قطع.

[٢١] -+ بازماند و.

[٢٢] - خود.

[٢٣] - ندهد.

[٢٤] - دشمنايگى.

[٢٥] - بود كه روزى.

[٢٦] - دارى+ نظم.