خوفا». گفت: هرچند مؤمن‌[١] خوبتر زيد ترسش بيشتر شود و چون خوب زيستن بينى در خويشتن و ترس كارتر[٢] نشوى ببايد دانستن كه آن خوب زيستن درست نيست يا آن طاعت بر موافقت شريعت نيست يا در باطن آفتى است. چون‌[٣] كبر و ريا و عجب و حسد و حرص و مانند آن يا كسب‌[٤] و لقمه پاك نيست [b ٤٤] چه شرط پذيرفت طاعت پاكى لقمه است، چه به خبر آمده است‌[٥] از رسول- ٧- كه چنين گفته است‌[٦] كه سه فرشته‌اند،[٧] هر روز به‌[٨] سه جاى بانگ مى‌كنند، يكى در مكّه و ديگر[٩] در مدينه و ديگر[١٠] در بيت المقدس. آن فرشته‌اى كه به‌[١١] مكّه است چنين گويد كه هركه فريضه‌هاى مولى تعالى را دست بازدارد از امان وى بيرون آمد[١٢] و آن فرشته‌اى كه به‌[١٣] مدينه است چنين گويد كه هركه از سنّتهاى رسول- ٧-[١٤] دست بازدارد[١٥] از شفاعت رسول- ٧-[١٦] بى‌بهره گشت‌[١٧] و آن فرشته كه به‌[١٨] بيت المقدس است چنين گويد كه هركه كسب وى از حرام است‌[١٩] كار وى بر روى باز زده است.

و بزرگان‌[٢٠] گفته‌اند كه پارسايى ده تير است؛ نه تير از وى حلال خوردن است و يك تير از وى نماز و روزه و صدقه زيادتى. چه هرگز نبود كه طاعت بنده درست بود و ازين آفتها سلامت يابد و ترسكارتر نشود. چون ترس بنده قوّت ندارد، ببايد دانستن كه امّيد نيز قوّت ندارد، چه امّيد به اندازه ترس است.[٢١] چه خبر رسول است- صلّى اللّه عليه و سلّم-[٢٢] كه اگر ترس مؤمن را و امّيد مؤمن را بسنجند[٢٣] برابر آيد. و نيز [a ٤٥] گفته‌اند:

«ليس يرجو اللّه الّا خائف و من رجا خاف و من خاف رجا». پارسى اين بود كه به مولى عزّ و جلّ‌[٢٤] امّيد ندارد مگر ترسكار. هركه امّيد داشت، ترسيد[٢٥] و هركه ترسيد،[٢٦] امّيد داشت و دليله فى القرآن قوله تعالى:[٢٧] «ما لَكُمْ لا تَرْجُونَ لِلَّهِ وَقاراً» [نوح/ ١٣] اى:

[١] - بنده.

[٢] -« تر» ندارد.

[٣] - چنان‌كه.

[٤] -« كسب و» ندارد.

[٥] -« است» ندارد.

[٦] -« است» ندارد.

[٧] -+ كه.

[٨] -« به» ندارد.

[٩] - ديگرى.

[١٠] - ديگرى.

[١١] - آن‌كه در.

[١٢] - آيد.

[١٣] - و آن‌كه در.

[١٤] - صلى اللّه عليه و سلّم.

[١٥] - داشت.

[١٦] - شفاعت وى.

[١٧] - شد.

[١٨] - و آن‌كه در.

[١٩] - هركه را كسب و كارى وى حرام است.

[٢٠] -+ چنين.

[٢١] - بود.

[٢٢] - چه خبر است از رسول ٧+ كه گفت.

[٢٣] - بسنجى.

[٢٤] - تعالى.

[٢٥] - بترسيد.

[٢٦] - بترسيد.

[٢٧] - و دليل اين در قرآن است.