ارشاد در معرفت و وعظ و اخلاق - قلانسى نسفى، عبد الله بن محمد - الصفحة ٦٥
[٦] فصل فى الخوف و الرّجاء
به اوّل كتاب گفته شده بود[١] كه بايد كه خوف و رجا را از ايمنى و نوميدى بشناسد.[٢] پس ببايد دانستن كه «خوف» و «رجا» را پارسى چه بود و اشتقاق وى از كجاست؟ خواجه[٣] محمّد بن[٤] على حكيم ترمذى[٥]- رحمة اللّه عليه-[٦] در فروق خويش بيان فرموده است[٧] كه اشتقاق «خوف» از «خوف»[٨] است و خوف رفتن[٩] بود و اشتقاق «رجا» از «ارجا» ست و «ارجا» كرانهها بود و معنى اين سخن آن بود[١٠] كه نفس آدمى را آرام با شهوت[١١] است و با دنيا، و چون نور يقين قوّت گيرد، آفات دنيا[١٢] بيند و عقوبت و[١٣] معصيت را[١٤] بيند و روى از شهوات دنيا بگرداند و به طلب خشنودى خداى عزّ و جلّ[١٥] مشغول شود و[١٦] گويى[١٧] از دنيا بيرون رفت و[١٨] همچنين چون نور يقين قوّت گيرد [b ٤٣] نيكويى طاعت را[١٩] و ثواب طاعت[٢٠] را بيند و[٢١] از رغبت[٢٢] بهرههاى دنيا و[٢٣] تن كرانه كند. و خوف و رجا هر دو يك چيزاند، چه قوّت خوف بنده را از معصيت
[١] - گفته بوديم.
[٢] - بشناسى.
[٣] - چه+.
[٤] -+ خواجه.
[٥] - الترمذى.
[٦] - تعالى.
[٧] - به جاى« در فروق ... فرموده است»، چنين گفته است.
[٨] - خفوف.
[٩] - خفوف.
[١٠] -+ و اللّه اعلم.
[١١] - شهوات.
[١٢] -+ را.
[١٣] -« و» ندارد.
[١٤] -« را» ندارد.
[١٥] - مولى تعالى.
[١٦] -« و» ندارد.
[١٧] -+ مگر.
[١٨] -« و» ندارد.
[١٩] -+ بيند.
[٢٠] -+ ها.
[٢١] -« و» ندارد.
[٢٢] -+ به.
[٢٣] - بهرههاى تن و از دنيا.