و خواجه ابو القاسم خطيب- رحمة اللّه عليه-[٢] چنين‌[٣] گفتى كه يكى از بزرگان مر يكى را چنين گفته است: «نياء بايهى يا نياء مارمى».[٤] يعنى نمى‌دانى كه مولى عزّ و جلّ‌[٥] ترا در معصيت مى‌بيند يا ديدن مولا عزّ و جلّ‌[٦] را سبك مى‌دارى؟

و اين يقين كه قوّت گيرد بر دو نوع [b ٣٤] بود؛[٧] يكى آن بود كه مولى عزّ و جلّ‌[٨] نور يقين در[٩] بنده زيادت كند بى‌مقدّمه جهد بنده چنان‌كه خبر داد در قرآن مجيد كه‌[١٠] «و لكنّ‌ اللَّهُ يَجْتَبِي إِلَيْهِ مَنْ يَشاءُ وَ يَهْدِي إِلَيْهِ مَنْ يُنِيبُ»[١١] [الشّورى/ ١٣]. خبر داد كه‌[١٢] من برگزيده‌ام‌[١٣] آن را كه من‌[١٤] خواهم. و اين بنده را اهل معرفت «مراد» خوانند. خواجه ابو اسحاق بشاغرى‌[١٥] چنين گفته است- رحمة اللّه عليه- كه علامت «مراد»[١٦] آن بود كه نخست روشنايى دل دهد مولى عزّ و جلّ‌[١٧] مر او را و آن روشنايى مر او را به‌[١٨] كار افكند و «مريد» آن بود كه به مجاهدت مشغول شود. چون مجاهدت درست شود و تمام شود مولى عزّ و جلّ‌[١٩] نور يقين را در دل وى آرد[٢٠] تا[٢١] نور يقين باطن او را از همه معاصى و شهوات پاك گرداند تا هم‌چنان كه به ظاهر معاصى نكند به باطن نيز همّت‌[٢٢] و رغبت ندارد.[٢٣] و علامت آن‌كه‌[٢٤] نور يقين اندر دل وى‌[٢٥] قوّت گيرد، آن بود كه به خبر آمده است از رسول- ٧- كه گفت: «اذا دخل النّور فى القلب انشرح و انفسح، قيل: يا

[١] - وى.

[٢] - تعالى.

[٣] - ندارد.

[٤] - عبارت داخل دو گيومه به لهجه محلّى است. در نسخه‌P : نيا با نمى‌يا نبا مارمى.

[٥] - تعالى.

[٦] - تعالى.

[٧] - است.

[٨] - تعالى.

[٩] -+ دل.

[١٠] - در قرآن خبر داد آن را.

[١١] - درT : ولكن اللّه يجتبى من يشاء و يهدى اليه من ينيب. كه آيه‌اى بدين الفاظ در قرآن مجيد نيست. قياس شود با: وَ لكِنَّ اللَّهَ يَجْتَبِي مِنْ رُسُلِهِ مَنْ يَشاءُ[ آل عمران/ ١٧٩] و: اللَّهُ يَجْتَبِي إِلَيْهِ مَنْ يَشاءُ وَ يَهْدِي إِلَيْهِ مَنْ يُنِيبُ‌[ الشّورى/ ١٣]. درP : وليكن اللّه يجتبى اليه من يشاء.[ و« يهدى ...» ندارد.].

[١٢] -« خبر داد كه» ندارد+ يعنى.

[١٣] - برگزينم.

[١٤] -« من» ندارد.

[١٥] - بشاعرى رحمه اللّه تعالى.

[١٦] - مراد را علامت.

[١٧] - تعالى.

[١٨] - در.

[١٩] - تعالى.

[٢٠] - اندر دل او درآرد.

[٢١] -+ آن.

[٢٢] -« رغبت و» ندارد.

[٢٣] - نكند.

[٢٤] - كس.

[٢٥] - در دل وى نور يقين.