ارشاد در معرفت و وعظ و اخلاق - قلانسى نسفى، عبد الله بن محمد - الصفحة ٤٠

وليكن ثنا ابدى ماند خود را كه چون خلق ياد كنند افعال بد او را دهان خلق پر شود از ثناى بد وى.

و ديگر آن‌كه چون فرزند را هنر آموزد و [حدّ][١] نگاه دارد تا رنجى‌[٢] زيادتى بر وى ننهند كه خاطر كودك را تباه كند و اگر وقتى به ادب كردن حاجت آيد[٣] اگر داند كه به ابرو ترش كردن بسند آيد،[٤] به زبان ملامت نكند[٥] و اگر داند كه به گوش تافتن بسنده آيد، نزند تا ستم‌كار نشود. و ديگر از بازى‌هاى مباح بازندارد، چه اگر به‌[٦] كودكى بازدارد، خطر بود كه آن بازى‌ها به كلانى كند.[٧] و ديگر پيشه بياموزد، چه بزرگان گفته‌اند كه به روزگار پيشين كسى كه به طلب علم رفتى و پيشه‌اى نداشتى او را علم نياموختندى و چنين گفتندى كه چون پيشه ندانى به طمّاعى و حرامى افتى.[٨]

و يكى از شاعران چنين گفته است:

شعر[٩]

و معاملت با همسايه آن بود كه او[١٣] را از[١٤] خود ايمن كنى كه رسول- صلّى اللّه عليه و سلّم- گفته است: «المؤمن من امن جاره بوائقه». گفت: مؤمن آن بود كه همسايه وى‌[١٥] از شرّ وى ايمن بود. و نيز گفته است‌[١٦] رسول- ٧-:[١٧] «مازال جبرئيل- عليه‌

[١] -[] ازP وارد شده است.

[٢] - رنج.

[٣] - افتد.

[٤] - بسنده بود.

[٥] - و اگر داند به ملامت كردن بسند آيد، گوش نتابد.

[٦] - از.

[٧] - خطر بود كه بازيها به كلانى پيش گيرد آن بازيها را[ كذا].

[٨] - چه بزرگان به روزگار پيشين كسى را كه به طلب علم آمدى و پيشه ندانستندى، وى را علم نياموختندى و چنين گفتندى كه چون پاره‌[ اى‌] علم بياموزى كار سخت از وى‌[ كذا: تو] نيايدت كردن و چون پيشه ندانى به طمّاعى افتى و[ به‌] حرام‌خوارى افتى.

[٩] - نظم.

[١٠] - تا.

[١١] - علم حاصل بدان مكن كه بدو.

[١٢] - در نسخه‌T : وقف مسجد خورى وقف رباط[ كذا] درP : نان مسجد خورى و وقف رباط.

[١٣] - همسايه.

[١٤] -+ شرّ.

[١٥] -« وى» ندارد.

[١٦] - اند+ از.

[١٧] -+ گفت.