و ديگر فرزند را[٢] بازداريد از لعنت كردن تا خو نكند[٣] به لعنت كردن. چه به خبر آمده است‌[٤] كه هركه كسى را لعنت كند كه‌[٥] اهل لعنت نبود، آن لعنت هم بدان‌[٦] لعنت‌كننده بازگردد و از رحمت مولى عزّ و جلّ‌[٧] دور گردد. چه هروقتى‌[٨] كه كودكى‌[٩] را به وقت كودكى ادب آموزى، آسان بود و به كلانى به‌[١٠] وى بماند، چه گفته‌اند:

انّ الغصون اذا قوّمتها [b ٢٦] اعتدلت‌		و لا تلين على تقويمها الخشب‌

معنى اين بيت‌[١١] آن بود كه درخت تا خورد بود، راست كردن وى آسان بود و چون درخت بر كجى‌[١٢] كلان شد، راست كردن وى آسان نبود بل‌كه‌[١٣] دشوار بود.

و پدر من مرا به كودكى اين سه بيت بياموخت:[١٤]

و انّ من ادّبته فى الصّبى‌		كالعود يسقى الماء فى غرسه‌
و الشّيخ لا يترك اخلاقه‌		حتّى يوارى فى ثرى رمسه‌
[ما] يبلغ الأعداء من جاهل‌		ما يبلغ الجاهل من نفسه‌

معنى بيت‌ها آن بود كه هركه را به كودكى ادب آموزى، هم‌چنان بود كه درخت را به وقت خويش‌[١٥] آب‌دهى، و نيز هر خويى كه‌[١٦] به جوانى گرفت به جاى نماند[١٧] تا بميرد،[١٨] و هيچ دشمن با نادان آن نتواند كردن كه نادان با تن خويش كند. چه گفته‌اند:

«عادة ارتضعت بروحها انتزعت». ازينجا[١٩] گفته‌اند: خويى كه با شير فرورود[٢٠] به حلق، بى‌شك با جان برآيد از حلق.

و ديگر فرزند[٢١] را به ورزش هنر حريص كند،[٢٢] چه پدر من- رحمة اللّه عليه-[٢٣] مرا بسيار گفتى اين بيت‌هاى آفرين‌نامه را يادگير[٢٤] [a ٢٧]:

[١] - تا دروغ خوى نكنند.

[٢] -« و ديگر فرزند را» ندارد.

[٣] - خوى نكنند.« به لعنت كردن» ندارد.

[٤] -+ از رسول صلى اللّه عليه و سلّم.

[٥] -+ وى.

[٦] - برين.

[٧] - مولى تعالى.

[٨] - وقت.

[٩] - كودك.

[١٠] - با.

[١١] -+ دو[ كذا].

[١٢] - كژى.

[١٣] -« بل‌كه» ندارد.

[١٤] - بياموخته است.

[١٥] -T : خوش.

[١٦] - را.

[١٧] - نتواند ماند.

[١٨] - نميرد.

[١٩] - بدين معنى.

[٢٠] - فرورفت با شير.

[٢١] - و مر فرزندان.

[٢٢] - كنيد.

[٢٣] - رحمه اللّه تعالى.

[٢٤] -« يادگير» ندارد+ نظم.