دستور اسماعيل بن احمد سامانى (٢٧٩- ٢٩٥ ه) در بخارا نگاشت و تقريبا هشتاد سال بعد به دستور امير خراسان نوح بن منصور به فارسى ترجمه شده است. نام مترجم آن معلوم نيست.

حكيم سمرقندى، قاضى سمرقند بود و از اصحاب و پيروان امام و متكلّم معروف، امام ابو منصور ماتريدى و معاصران ابو بكر ورّاق است. در عاشوراى محرّم ٣٤٢ ه درگذشت و در گورستان جاگرديزه سمرقند مدفون شد. هجويرى در كشف المحجوب در ضمن معرفى متون كهن در تصوّف، بدون اين‌كه از كتاب او نام برد، او را صاحب تأليفى معرفى كرده است: «و پيش از اين مشايخ- رضى اللّه عنهم- اندر آداب صحبت اين گروه (- مشايخ) كتب ساخته‌اند مشرّح، چنان‌كه ... و ابو القاسم حكيم رضى اللّه عنه ... نيز اندر اين معنى كتب ساخته‌اند.» (ص ٤٩٨) و در شرح التّعرف نيز نام او در زمره كسانى آمده است كه در معاملات، صاحب تأليفى بوده‌اند (ص ٧٣٧)، ولى به نام كتاب او اشارتى نرفته است. ظاهرا اين تأليف همان السّواد الاعظم اوست. ر. ك:

تعليقات اسرار التوحيد، ٦٧٥- ٦٧٦؛ الانساب، ١٧٢؛ مقدمه ترجمه السّواد الاعظم، ١١- ١٢؛ طبقات الصوفيّه (هروى)، ٣١٩؛ فصل الخطاب، ١٦٨؛ قنديّه و سمريّه، ٣٠، ٣٢؛ كشف الظنون، ٢/ ١٠٠٨؛ تعليقات كشف المحجوب، ٨٨٣؛ يادگار طاهر، ٢٥٤- ٢٦٧ (نقدى بر ترجمه السّواد الاعظم چاپ حبيبى)؛ در القند، ٤١٠ ترجمه ابو القاسم عبد الواحد بن عبد الرحمان بن زيد نيشابورى معروف به «ابى القاسم حكيم» (٤٠٧- غره جمادى الاخر ٤٩٤ ه) آمده كه تا سال‌هاى دراز بر منبرهاى سمرقند خطبه مى‌داد. وى شخصى متأخرتر از خواجه حكيم سمرقندى است.

دهقان جوزين نام اين شاعر پارسى سراى در ارشاد، نسخه پاكستان/a ١٦ «دهقان جوربر» آمده و در ترجمان البلاغه محمّد بن عمر رادويانى كه از آثار قرن پنجم هجرى است، «دهقان خوزى» آمده است. ر. ك: ترجمان البلاغه، ١٥، ٢٢ (متن) و ١٠٠ (ترجمه تركى).

سرىّ سقطى ابو الحسن سرىّ سقطى، استاد جنيد بغدادى و شاگرد معروف كرخى، در ٣ رمضان ٢٥٣ ه در بغداد درگذشت. ر. ك: تذكرة الاوليا، ٣٣٠- ٣٤١؛ طبقات الصوفيّه (هروى)، ٩٦- ٩٧.