از آغاز كه خشم راندن‌[١] گيرد اين پندها را ياد كند تا خشم چيره نشود بر وى. چون خشم چيره شد[٢] فروخوردنش دشوار بود[٣] وليكن چون قصد كرد، پاره‌پاره آسان‌تر شود.

آورده‌اند[٤] كه يكى از پيغامبران را فرمان‌[٥] آمد[٦] كه چون چيزى پيش آيد،[٧] بخورى. ناگاه چيزى پيش آمد[٨] چون گوى سياه. انديشيد كه اين را چگونه خورم؟ گفت:[٩] چون فرمان چنين است، بخورم؟ چون بگرفت‌[١٠] هرچند به دهان نزديك‌تر آورد، خوردتر شد، چون به دهان رسيد يك لقمه شد،[١١] چون بخورد، بغايت شيرين بود.[١٢] فرمان آمد كه اين مثال خشم است‌[١٣] كه از آغاز فروخوردن او آسان نمايد،[١٤] چون قصد كردى آسان‌تر شود، چون فرو خوردى، شيرين بود.[١٥]

و خواجه حاتم- رحمة اللّه عليه- فرموده است‌[١٦] كه «نوش» خوردن يك لقمه خشم است كه چون فروخوردى، خوشى وى تا قيامت بماند.

و[١٧] خواجه حكيم‌[١٨]- رحمة اللّه عليه- گفته است روزى مر شاگردان [a ١٦٠] خويش را:[١٩] بياييد تا بخوريم و بشكنيم و شاد باشيم. شاگردان گفتند: معنى اين سخن تو چيست؟[٢٠] گفت: خشم خوريم و هوا بشكنيم و به مسلمانى شاد باشيم. و يكى از شاعران گفته است:

بجنگ در مشتاب اى دل ار همى دانى‌		كه خشم خوردن آسان‌تر از پشيمانى‌[٢١]

و نيز گفته‌اند كه خشم آتشى است كه اگر در خود بدارى، بدى‌هاى ترا بسوزد. و اللّه اعلم.[٢٢]

[١] - جنبيدن.

[٢] -+ بر وى.

[٣] - فروخوردن سخت و دشوار آيد.

[٤] - چه+ آورده.

[٥] - فرمانها.

[٦] -+ و يكى از فرمانها آن بود.

[٧] - آيدت+ بخور.

[٨] - به جاى« ناگاه چيزى پيش آمد»، يكى چيز ديد.

[٩] - باز گفت.

[١٠] - نگريست.

[١١] - گشت+ به دهان اندر نهاد.

[١٢] - يافت شيرين.

[١٣] - بود.

[١٤] - از آغاز چنان دشوار نمايد فروخوردن وى كه اين كوه.

[١٥] - شود.

[١٦] - چنين گفته است.

[١٧] -+ هم.

[١٨] - خواجه حاتم.

[١٩] - مر شاگردان را گفت.

[٢٠] - اين چه سخن تو است؟

[٢١] - متن شعر مطابق‌P است، درT :

سألتُ حبيبى الوصلَ منه دُعابَةً		و أعْلَمُ أنَّ الوصل ليس يكونُ‌
فمَاسَ دلالًا و ابتهاجاً و قال لى‌		برفقٍ مجيباً( ما سألتَ يَهُونُ)

[٢٢] -« و نيز گفته‌اند ... و اللّه اعلم» ندارد.