و علامت درستى‌[٣] نعمت از منعم آن بود كه به خدمت مولى عزّ و جلّ‌[٤] مشغول شود، چنان‌كه‌[٥] مى‌فرمايد قوله عزّ و جلّ: «اعْمَلُوا آلَ داوُدَ شُكْراً وَ قَلِيلٌ مِنْ عِبادِيَ الشَّكُورُ» [سبا/ ١٣].[٦] فرمود:[٧] كار كنيد اى تبار داود مرا و شكر كنيد آن‌چه شما را داده‌ام.[٨]

و رسول- ٧-[٩] چندانى‌[١٠] نماز گزاردى‌[١١] كه پاى مباركش بياماسيدى.[١٢] ياران‌[١٣] سؤال كردند كه مولى عزّ و جلّ نه آن‌چه تو كنى‌[١٤] از تو عفو كرده است؟ رسول- ٧-[١٥] چنين فرمود[١٦] كه «افلا اكون عبدا شكورا». گفت:[١٧] پس بنده شكركننده‌[١٨] نباشم! پس پديد آمد كه يك شرط[١٩] به خدمت كوشيدن است، ديگر از معاصى پرهيز كردن،[٢٠] چه اهل معرفت چنين گفته‌اند كه كمترين شكر نعمت آن بود كه نعمت را سلاح [b ١١٣] معصيت نسازى. دليل برين‌[٢١] آن‌كه مولى عزّ و جلّ‌[٢٢] در قرآن چنين فرموده‌[٢٣] كه‌ «وَ لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللَّهُ بِبَدْرٍ وَ أَنْتُمْ أَذِلَّةٌ فَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ» [آل عمران/ ١٢٣]. پارسى‌[٢٤] اين بود كه نصرت كرد مولى عزّ و جلّ‌[٢٥] شما را و شما ذليل و ضعيف بوديد،[٢٦] پرهيزگار باشيد.[٢٧] پس پديد آمد كه شرط ديگر در شكر پرهيزگاريست و شرط ديگر[٢٨] صبر است در محنت، چه رسول- صلى اللّه عليه و سلّم- فرموده است:[٢٩] «من كان فى الرّخاء شكورا، كان فى البلاء صبورا». فرمود[٣٠] كه هركه در

[١] -« نعمت» ندارد.

[٢] - خويش.

[٣] -+ ديدار.

[٤] - تعالى.

[٥] -+ حقّ تعالى.

[٦] -+ حقّ تعالى.

[٧] - گفت.

[٨] - به شكر.

[٩] - صلى اللّه عليه و سلّم.

[١٠] - چندان.

[١١] - كرد.

[١٢] - پاى مبارك وى ورم كرد و شوخابه روان شد.

[١٣] -« ياران» ندارد.

[١٤] - نه مولى تعالى آن‌چه كرده‌اى و آن‌چه كنى.

[١٥] - صلى اللّه عليه و سلّم.

[١٦] - گفت.

[١٧] - گفتى.

[١٨] - شاكر.

[١٩] - ديگر شرط شكر.

[٢٠] - ديگر شرط شكر از معاصى دور بودن است و پرهيز كردن.

[٢١] -« اين» ندارد.

[٢٢] - تعالى.

[٢٣] - است قوله عزّ و جلّ.

[٢٤] -+ آيت.

[٢٥] - تعالى+ مر شما را يعنى رسول صلى اللّه عليه و سلّم را و ياران او را و شما ذليل ...

[٢٦] -+ پس.

[٢٧] -+ از مولى تعالى تا مگر شكر توانيد كردن.

[٢٨] -+ در شكر نعمت.

[٢٩] - خبر داد.

[٣٠] - گفت.