و خواجه ابو اسحاق بشاغرى- رحمة اللّه‌[٢] عليه- گفته است: نخست شناخت بيگانه بايد[٣] تا بيگانه را از دل بيرون كند و آنگاه پاس دارد، چه نبايد كه بيگانه اندر باطن قرار گرفته باشد[٤] و وى نداند. مثالش چنان بود كه دزد در خانه بود و وى از بيرون خانه پاس دارد.

و خواجه امام ابو القاسم خطيب‌[٥]- رحمة اللّه عليه-[٦] چنين گفته است كه خواجه امام على سنگانى- رحمة اللّه عليه-[٧] چنين گفته است كه آورده‌اند از عيسى- صلوات عليه-[٨] كه چنين گفت: «من سرق سرّه من اللّه تعالى فاللّه‌[٩] تعالى يسلّط عليه من يسرق وقته».

پارسى اين‌[١٠] بود كه هركه سرّ خويش را از مولى عزّ و جلّ‌[١١] بدزدد، مولى عزّ و جلّ‌[١٢] كسى را بر وى برگمارد كه‌[١٣] وقت وى را از وى بدزدد.[١٤] [a ٨] و دزديدن سرّ آن بود كه به باطن جز از مولى عزّ و جلّ‌[١٥] بترسد و به جز مولى عزّ و جلّ‌[١٦] امّيد دارد و به جز او را دوست دارد. و دزديدن وقت آن بود كه حقّ تعالى يار بد را بر وى گمارد تا وى‌[١٧] را به كار بيهوده مشغول كند.[١٨].

و هم درين معنى خواجه حكيم سمرقندى‌[١٩]- رحمة اللّه عليه-[٢٠] گفته است: «من صان قلبه عن موات يعتمد عليه، صانته العصمة عن موات يستعبده». گفت هركه‌[٢١] دل خويش‌[٢٢] را نگاه دارد تا بر مرده اعتماد نكند يعنى مال ظاهرش نگاه داشته شود تا مرده‌اى وى را به خدمت خويش مشغول نكند[٢٣] يعنى‌[٢٤] به باطن هركه را اعتماد وى بر

[١] - خواجه حكيم رحمه اللّه تعالى گفته است.

[٢] -+ تعالى.

[٣] - بيگانه را بايد شناختن.

[٤] - گرفته بود.

[٥] -+ سمرقند.

[٦] - رحمه اللّه تعالى.

[٧] - رحمه اللّه تعالى.

[٨] - صلوات اللّه و سلامه عليه.

[٩] - فان اللّه.

[١٠] - چنان.

[١١] - مولى تعالى.

[١٢] - مولى تعالى.

[١٣] - تا.

[١٤] - وقت از وى بدزدد.

[١٥] - مولى تعالى.

[١٦] - به جز وى.

[١٧] - او.

[١٨] - كار بيهوده و به فاسقى مشغول دارد.

[١٩] - سمرقند.

[٢٠] - رحمه اللّه تعالى.

[٢١] - سمرقند.

[٢٢] - خود.

[٢٣] - به خدمت خويش نفرمايد.

[٢٤] -+ مخلوق پيدا كند كه هركه.