توضيح المسائل - هاشمى شاهرودى، سيد محمود - الصفحة ٦ - احكام تقليد

مسأله ٢- تقليد در احكام، اعتماد كردن به فتواى مجتهد در هنگام عمل يا بعد از آن است. و از مجتهدى بايد تقليد كرد كه مرد و بالغ و عاقل و شيعه دوازده امامى و حلال زاده و زنده و عادل باشد و شايستگي تصدى امور عامه را داشته باشد. و نيز معتبر است سابقه فسق معروفى بين مردم نداشته باشد هر چند از آن توبه كرده باشد و از مجتهدى كه تقليد مى‌شود غير از اوصاف ذكر شده امر ديگرى معتبر نيست و عادل كسى است كه كارهايى را كه بر او واجب است بجا آورد و كارهايى را كه بر او حرام است ترك كند، و نشانه عدالت اين است كه در ظاهر شخص خوبى باشد، كه اگر از اهل محل يا همسايگان او يا كسانى كه با او معاشرت دارند حال او را بپرسند خوبى او را تصديق نمايند. و در صورتى كه اختلاف فتوى بين مجتهدين در مسائل محل ابتلاء ولو اجمالًا معلوم باشد لازم است مجتهدى كه انسان از او تقليد مى‌كند اعلم باشد يعنى در فهميدن حكم خدا از تمام مجتهدهاى زمان خود بهتر باشد.

مسأله ٣- مجتهد و اعلم را از سه راه مى‌توان شناخت:

اول: آنكه خود انسان يقين كند مثل آنكه از اهل علم باشد و بتواند مجتهد و اعلم را بشناسد.

دوم: آنكه دو نفر عالم و عادل، كه مى‌توانند مجتهد اعلم را تشخيص دهند، مجتهد بودن يا اعلم بودن كسى را تصديق كنند، به شرط آنكه دو نفر عالم و عادل ديگر با گفته آنان مخالفت ننمايند و در صورت اختلاف، خبره بودن هر كدام بيشتر باشد قول او مقدم است بلكه به گفته يك نفر عالم خبره مورد وثوق نيز اجتهاد يا اعلميت ثابت مى‌شود.

سوم: آنكه عده‌اى از اهل علم كه مى‌توانند مجتهد و اعلم را تشخيص دهند،