توضيح المسائل - هاشمى شاهرودى، سيد محمود - الصفحة ٣٧٤ - ١ - منفعت كسب

مسأله ١٧٦٣- مهرى را كه زن مى‌گيرد و مالى را كه مرد عوض طلاق خلع مى‌گيرد خمس ندارد و همچنين است ارثى كه به انسان مى‌رسد، ولى اگر مثلًا با كسى خويشاوندى داشته و توقع ارث بردن از او را نداشته احتياط واجب آن است كه خمس آن را فوراً بدهد و همچنين است جايزه مهمى كه توقع آن را نداشته است.

مسأله ١٧٦٤- اگر مالى به ارث به او برسد و بداند كسى كه اين مال از او به ارث رسيده رسيده است خمس آن را نداده است؛ احتياط بر ورثه كبار آن است كه از سهم خود آن را بدهند و اگر در خود آن مال خمس نباشد و وارث بداند كسى كه آن مال از او به ارث رسيده، خمس بدهكار است، بايد خمس را از مال او بدهد.

مسأله ١٧٦٥- اگر بواسطه قناعت كردن، چيزى از مخارج سال انسان زياد بيايد، بايد خمس آن را بدهد.

مسأله ١٧٦٦- كسى كه ديگرى مخارج او را مى‌دهد، بايد خمس تمام مالى را كه به دست مى‌آورد و در مؤنه‌هاى ديگر خود خرج نكرده است بدهد.

مسأله ١٧٦٧- اگر ملكى را بر افراد معينى مثلًا بر اولاد خود وقف نمايد، چنانچه در آن ملك زراعت و درختكارى كنند و از آن چيزى بدست آورند و از مخارج سال آنان زياد بيايد، بايد خمس آن را بدهند و همچنين اگر طور ديگرى هم از آن ملك نفع ببرند، مثلًا اجاره آن را بگيرند، بايد خمس مقدارى را كه از مخارج سالشان زياد مى‌آيد بدهند.

مسأله ١٧٦٨- اگر مالى را كه فقير بابت خمس و زكات و صدقه مستحبى گرفته از مخارج سالش زياد بيايد، يا از مالى كه به او داده‌اند منفعتى ببرد، مثلًا