توضيح المسائل - هاشمى شاهرودى، سيد محمود - الصفحة ٣٨٢ - ٢ - معدن

چيزى كه به آن احتياج ندارد خريده و يك سال از وقت منفعت بردن گذشته بايد خمس آن را بدهد و اگر اثاث خانه و چيزهاى ديگرى كه به آنها احتياج دارد مطابق شأن خود خريده، پس اگر بداند در بين سالى كه در آن سال فائده برده آنها را خريده، لازم نيست خمس آنها را بدهد و اگر نداند كه در بين سال خريده يا بعد از تمام شدن سال، بنابر احتياط واجب بايد با حاكم شرع مصالحه كند.

٢- معدن:

مسأله ١٨٠٧- اگر از معدن طلا، نقره، سرب، مس، آهن، نفت، ذغال سنگ، فيروزه، عقيق، زاج، نمك و معدنهاى ديگر چيزى به دست آورد در صورتى كه به مقدار نصاب باشد، بايد خمس آن را بدهد.

مسأله ١٨٠٨- نصاب معدن ١٥ مثقال معمولى طلاى مسكوك است، يعنى اگر قيمت چيزى را كه از معدن بيرون آورده پس از كسر هزينه استخراج به ١٥ مثقال طلاى مسكوك برسد، بايد خمس آنچه را كه پس از كم كردن مخارجى كه كرده است باقى مى‌ماند، بدهد.

مسأله ١٨٠٩- استفاده‌اى كه از معدن برده چنانچه قيمت چيزى كه از معدن بيرون آورده به ١٥ مثقال طلاى مسكوك نرسد، خمس آن در صورتى لازم است كه به تنهايى يا با منفعتهاى ديگر كسب او كه از مخارج سالش زياد بيايد.

مسأله ١٨١٠- گچ و آهك و گل سرشور و گل سرخ از چيزهاى معدنى نيست و كسى كه اينها را بيرون مى‌آورد، در صورتى بايد خمس بدهد كه آنچه را بيرون آورده، به تنهايى يا با منافع ديگر كسبش كه از مخارج سال او زياد بيايد.