توضيح المسائل - هاشمى شاهرودى، سيد محمود - الصفحة ٤٠٩ - مصرف زكات
بعضى از آنها سالم و بعضى مريض و دستهاى معيوب و دسته ديگر بى عيب و مقدارى پير و مقدارى جوان باشند، احتياط واجب آن است كه براى زكات آنها سالم و بى عيب و جوان را بدهد.
مسأله ١٩٣١- اگر پيش از تمام شدن ماه يازدهم، گاو و گوسفند و شترى را كه دارد با چيز ديگرى عوض كند يا نصابى را كه دارد با مقدار نصاب از همان جنس عوض نمايد، مثلًا چهل تا گوسفند بدهد و چهل گوسفند ديگر بگيرد، زكات بر او واجب نيست، مگر اينكه به قصد فرار جنس زكوى را با همان جنس عوض كند كه بنابر احتياط واجب بايد زكات آن را بپردازد.
مسأله ١٩٣٢- كسى كه بايد زكات گاو و گوسفند و شتر را بدهد، اگر زكات آنها را از مال ديگرش بدهد تا وقتى شماره آنها از نصاب كم نشده، همه ساله بايد زكات را بدهد و اگر از خود آنها بدهد و از نصاب اول كمتر شوند، زكات بر او واجب نيست، مثلًا كسى كه چهل تا گوسفند دارد اگر از مال ديگرش زكات آنها را بدهد تا وقتى كه گوسفندهاى او از چهل يا كم نشده است، همه ساله بايد يك گوسفند بدهد و اگر از خود آنها بدهد و كم بشود تا وقتى كه به چهل تا نرسد زكات بر او واجب نيست.
مصرف زكات
مسأله ١٩٣٣- انسان مىتواند زكات را در هشت مورد مصرف كند:
اول- فقير، و او كسى است كه مخارج سال خود و عيالاتش را ندارد، ولى كسى كه صنعت يا ملك يا سرمايهاى دارد كه مىتواند مخارج سال خود را بگذراند فقير نيست.
دوم- مسكين و او كسى است كه از فقير سختتر مىگذراند.