توضيح المسائل - هاشمى شاهرودى، سيد محمود - الصفحة ٤٣٨ - معاملات حرام

شده حرام است و اگر در دست كسى بيفتد بايد آن را به صاحب اصليش برگرداند.

مسأله ٢٠٧٩- اگر روغنى را كه با پيه مخلوط است بفروشد و از هم قابل تفكيك باشد چنانچه آن را معين كند؛ مثلًا بگويد اين يك من روغن را مى‌فروشم، معامله به مقدار پيهى كه در آن است باطل مى‌باشد و پولى كه فروشنده براى پيه آن گرفته مال مشترى و پيه مال فروشنده است و مشترى مى‌تواند معامله روغن خالصى را هم كه در آن است به هم بزند، ولى اگر آن را معين نكند، بلكه يك من روغن را در ذمه بفروشد، بعد روغنى را كه پيه دارد بدهد، مشترى مى‌تواند آن روغن را پس بدهد و روغن خالص را مطالبه نمايد.

مسأله ٢٠٨٠- اگر مقدارى از جنسى را كه با وزن يا پيمانه مى‌فروشند، به زيادتر از همان جنس بفروشد، مثلًا يك من گندم را به يك من و نيم گندم بفروشد، ربا و حرام است، بلكه اگر يكى از دو جنس، سالم و ديگرى معيوب يا جنس يكى خوب و جنس ديگرى بد باشد يا با يكديگر تفاوت قيمت داشته باشند، چنانچه بيشتر از مقدارى را كه مى‌دهد بگيرد، باز هم ربا و حرام است، پس اگر مس درست را بدهد و بيشتر از آن مس شكسته بگيرد يا برنج صدرى را بدهد و بيشتر از آن برنج خرده بگيرد يا طلاى ساخته را بدهد و بيشتر از آن طلاى نساخته بگيرد، ربا و حرام مى‌باشد.

مسأله ٢٠٨١- اگر چيزى را كه اضافه مى‌گيرد غير از جنسى باشد كه مى‌فروشد، مثلًا يك من گندم به يك من گندم و يك تومان پول بفروشد، باز هم ربا و حرام است، بلكه اگر چيزى زيادتر نگيرد، ولى شرط كند كه خريدار عملى براى او انجام دهد كه ماليت و ارزش دارد ربا و حرام مى‌باشد.

مسأله ٢٠٨٢- اگر كسى كه مقدار كمتر را مى‌دهد چيزى كه ماليت و ارزش‌