توضيح المسائل - هاشمى شاهرودى، سيد محمود - الصفحة ٥٨٨ - احكام قسم خوردن

«پنجم» عمل كردن به قسم براى او ممكن باشد و اگر موقعى كه قسم مى‌خورد، ممكن باشد و بعدا از عمل به آن عاجز شود، از وقتى كه عاجز مى‌شود قسم او به هم مى‌خورد و همچنين است اگر عمل كردن به نذر يا قسم يا عهد به قدرى مشقت پيدا كند كه نشود آن را تحمل كرد.

مسأله ٢٦٨١- اگر پدر از قسم خوردن فرزند جلوگيرى كند، يا شوهر از قسم خوردن زن جلوگيرى نمايد، قسم آنان صحيح نيست.

مسأله ٢٦٨٢- اگر فرزند بدون اجازه پدر و زن بدون اجازه شوهر قسم بخورد، پدر و شوهر مى‌توانند با نهى و جلوگيرى قسم آنان را به هم بزنند و همچنين است حكم كنيز و بنده نسبت به مولايشان.

مسأله ٢٦٨٣- اگر انسان از روى فراموشى يا ناچارى يا ندانستن به قسم عمل نكند كفاره بر او واجب نيست و همچنين است اگر مجبورش كنند كه به قسم عمل ننمايد و قسمى كه آدم وسواسى مى‌خورد، مثل اينكه مى‌گويد واللَّه الآن مشغول نماز مى‌شوم و بواسطه وسواس بودن مشغول نمى‌شود، اگر وسواس بودن او طورى باشد كه بى اختيار به قسم عمل نكند كفاره ندارد.

مسأله ٢٦٨٤- كسى كه قسم مى‌خورد حرف من راست است چنانچه حرف او راست باشد قسم خوردن او مكروه است و اگر دروغ باشد حرام و از گناهان بزرگ مى‌باشد، ولى اگر براى اينكه خودش يا مسلمان ديگرى را از شر ظالمى نجات دهد، قسم دروغ بخورد اشكال ندارد، بلكه گاهى واجب مى‌شود، اما اگر بتواند توريه كند؛ يعنى موقع قسم خوردن طورى نيّت كند كه دروغ نشود، بهتر اين است كه توريه نمايد مثلًا اگر ظالمى بخواهد كسى را اذيت كند و از انسانى بپرسد كه او را ديده‌اى و انسان يك ساعت قبل او را ديده باشد، بگويد او را نديده‌ام و قصد كند كه از پنج دقيقه پيش نديده‌ام.