توضيح المسائل - هاشمى شاهرودى، سيد محمود - الصفحة ٤٥١ - مواردى كه انسان مىتواند معامله را به هم بزند

مواردى كه انسان مى‌تواند معامله را به هم بزند

مسأله ٢١٣٢- حق به هم زدن معامله را خيار مى‌گويند و خريدار و فروشنده در يازده صورت مى‌توانند معامله را به هم بزنند:

«اول» آنكه از مجلس معامله متفرق نشده باشند و اين خيار را (خيار مجلس) مى‌گويند.

«دوم» آنكه مشترى يا فروشنده در بيع، يا يكى از دو طرف معامله در معاملات ديگر مغبون شده باشند كه آن را (خيار غبن) گويند.

«سوم» در معامله قرارداد كنند كه تا مدت معينى هر دو يا يكى از آنان بتوانند معامله را به هم بزنند كه آن را (خيار شرط) گويند.

«چهارم» يكى از دو طرف معامله، مال خود را بهتر از آنچه هست نشان دهد و طورى كند كه قيمت مال در نظر مردم زياد شود كه آن را (خيار تدليس) گويند.

«پنجم» يكى از دو طرف معامله با يكديگر شرط كند كه كارى را انجام دهد و به آن شرط عمل نشود يا شرط كند مالى را كه مى‌دهد به طور مخصوصى باشد و آن مال داراى آن خصوصيت نباشد كه در اين صورت شرط كننده مى‌تواند معامله را به هم بزند و آن را (خيار تخلف شرط) گويند.

«ششم» در جنس يا عوض آن عيبى باشد و آن را (خيار عيب) گويند.

«هفتم» معلوم شود مقدارى از جنسى را كه معامله نموده‌اند، مال ديگرى است كه اگر صاحب آن به معامله راضى نشود، گيرنده مى‌تواند معامله را به هم بزند يا عوض آن مقدار را چنانچه پرداخته باشد از طرف خود بگيرد و آن را «خيار شركت يا تبعّض صفقه» گويند.