توضيح المسائل - هاشمى شاهرودى، سيد محمود - الصفحة ٣٥٨ - جاهايى كه فقط قضاى روزه واجب است

«هفتم» مشهور آن است كه اگر در هواى صاف بواسطه تاريكى يقين كند كه مغرب شده و افطار كند، بعد معلوم شود مغرب نبوده است قضا واجب مى‌شود، ولى اگر در هواى ابرى به گمان اينكه مغرب شده افطار كند بعد معلوم شود مغرب نبوده، قضا لازم نيست، و ليكن بعيد نيست در صورت يقين يا اطمينان يا شهادت ثقه عارف به اين كه مغرب شده است قضا واجب نباشد، و در صورت عدم احراز احتياطاً قضا واجب باشد بلكه اگر ملتفت باشد كه جائز نيست بدون احراز وقت افطار كند كفاره نيز بر او واجب مى‌شود.

«هشتم» آنكه براى خنك شدن يا بى جهت مضمضه كند؛ يعنى آب در دهان بگرداند و بى اختيار فرو رود و همچنين است بنابر احتياط واجب اگر مضمضه براى وضوى غير نماز واجب باشد، ولى اگر فراموش كند كه روزه است و آب را فرو دهد يا براى وضوى نماز واجب مضمضه كند و بى اختيار فرو رود، قضا بر او واجب نيست.

«نهم» آنكه كسى از جهت اكراه يا اضطرار يا تقيه افطار كند، لازم است قضاء نمايد و كفاره واجب نيست.

مسأله ١٦٩٨- اگر غير از آب چيز ديگرى را در دهان ببرد و بى اختيار فرو رود يا آب داخل بينى كند و بى اختيار فرو رود، قضا بر او واجب نيست.

مسأله ١٦٩٩- مضمضه زياد براى روزه‌دار مكروه است و اگر بعد از مضمضه بخواهد آب دهان را فرو برد، بهتر آن است كه سه مرتبه آب دهان را بيرون بريزد.

مسأله ١٧٠٠- اگر انسان بداند كه بواسطه مضمضه بى اختيار يا از روى فراموشى آب وارد گلويش مى‌شود، نبايد مضمضه كند.

مسأله ١٧٠١- اگر در ماه رمضان، بعد از نگاه به افق يقين كند كه صبح‌