توضيح المسائل - هاشمى شاهرودى، سيد محمود - الصفحة ٤٥٢ - مواردى كه انسان مىتواند معامله را به هم بزند

«هشتم» صاحب مال خصوصيات جنس معينى را كه طرف نديده به او بگويد، بعد معلوم شود طورى كه گفته نبوده است، كه در اين صورت طرف مى‌تواند معامله را به هم بزند و آن را (خيار رؤيت) گويند.

«نهم» اگر مشترى پول جنسى را كه خريده و شرط نكرده كه در پرداخت پول تأخير كند تا سه روز ندهد، اگر فروشنده جنس را تحويل نداده باشد مى‌تواند معامله را به هم بزند، ولى اگر جنسى را كه خريده مثل بعضى از ميوه‌ها باشد كه اگر يك روز بماند ضايع مى‌شود، چنانچه تا شب پول آن را ندهد و شرط نكرده باشد كه دادن پول را به تأخير بيندازد، فروشنده مى‌تواند معامله را به هم بزند و آن را (خيار تأخير) گويند.

«دهم» كسى كه حيوانى را خريده تا سه روز مى‌تواند معامله را به هم بزند و اگر در عوض چيزى كه فروخته حيوان گرفته باشد، فروشنده هم تا سه روز مى‌تواند معامله را به هم بزند و آن را (خيار حيوان) گويند.

«يازدهم» فروشنده نتواند جنسى را كه فروخته تحويل دهد؛ مثلًا اسبى را كه فروخته فرار نمايد كه در اين صورت مشترى مى‌تواند معامله را به هم بزند و آن را (خيار تعذّر تسليم) گويند و احكام اينها در مسائل آينده گفته خواهد شد.

مسأله ٢١٣٣- اگر خريدار قيمت جنس را نداند يا در موقع معامله غفلت كند و جنس را گرانتر از قيمت معمولى آن بخرد، چنانچه به قدرى گران خريده كه مردم به آن اهميت مى‌دهند، مى‌تواند معامله را به هم بزند و نيز اگر فروشنده قيمت جنس را نداند يا موقع معامله غفلت كند و جنس را ارزانتر از قيمت آن بفروشد در صورتى كه مردم به مقدارى كه ارزان فروخته اهميت بدهند، مى‌تواند معامله را به هم بزند و در صورتى كه قيمت سوقى آن مال افزايش يافته به نحوى كه فسخ به ضرر باشد بعيد نيست كه مغبون حق دارد تفاوت‌