توضيح المسائل - هاشمى شاهرودى، سيد محمود - الصفحة ٣٨٥ - ٤ - مال حلال مخلوط به حرام

٤- مال حلال مخلوط به حرام:

مسأله ١٨٢٢- اگر مال حلال با مال حرام به طورى مخلوط شود كه انسان نتواند آنها را از يكديگر تشخيص دهد و صاحب مال حرام و مقدار آن هيچ كدام معلوم نباشد و نداند كه مقدار حرام كمتر از خمس است يا زيادتر از آن؛ بنابر احتياط واجب بايد خمس تمام مال را به قصد ما فى الذمه اعم از خمس يا مظالم بدهد و بعد از دادن خمس، بقيه مال حلال مى‌شود.

مسأله ١٨٢٣- اگر مال حلال با حرام مخلوط شود و انسان مقدار حرام را- چه كمتر و چه بيشتر از خمس باشد- بداند، ولى صاحب آن را نشناسد بايد آن مقدار را به حاكم شرع بدهد و يا به نيّت صاحبش با اذن از حاكم شرع صدقه بدهد.

مسأله ١٨٢٤- اگر مال حلال با حرام مخلوط شود و انسان مقدار حرام را نداند، ولى صاحبش را بشناسد بايد يكديگر را راضى نمايند و چنانچه صاحب مال راضى نشود، بايد مقدارى را كه يقين دارد مال او است به او بدهد و بهتر آن است كه مقدار بيشترى را كه احتمال مى‌دهد مال او است نيز به او بدهد.

مسأله ١٨٢٥- اگر خمس مال حلال مخلوط به حرام را بدهد و بعد بفهمد كه مقدار حرام بيشتر از خمس بوده، بايد مقدارى را كه مى‌داند از خمس بيشتر بوده به حاكم شرع بدهد و يا از طرف صاحب آن با اذن حاكم شرعى صدقه بدهد.

مسأله ١٨٢٦- اگر خمس مال حلال مخلوط به حرام را بدهد يا مالى كه صاحبش را نمى‌شناسد به حاكم شرع داده و يا با اذن حاكم به نيّت او صدقه بدهد، بعد از آنكه صاحبش پيدا شد، لازم نيست چيزى به او بدهد.