توضيح المسائل - هاشمى شاهرودى، سيد محمود - الصفحة ٤٨٦ - احكام مساقات

و آخر آن را موقعى قرار دهند كه ميوه آن سال به دست مى‌آيد صحيح است.

مسأله ٢٢٥١- بايد سهم هر كدام نصف يا ثلث حاصل و مانند اينها باشد و اگر قرار بگذارند كه مثلًا صد من از ميوه‌ها مال مالك و بقيه مال كسى باشد كه كار مى‌كند معامله باطل است.

مسأله ٢٢٥٢- بايد قرار معامله مساقات را پيش از ظاهر شدن ميوه بگذارند و اگر بعد از ظاهر شدن ميوه و پيش از رسيدن آن قرار بگذارند، پس اگر كارى مانند آبيارى كه براى تربيت درخت لازم است باقى نمانده باشد معامله صحيح نيست، اگر چه احتياج به كارى مانند چيدن ميوه و نگهدارى آن داشته باشد، ولى اگر كارى كه براى تربيت درخت لازم است باقى مانده باشد، معامله صحيح است.

مسأله ٢٢٥٣- معامله مساقات در بوته خربزه و خيار و مانند اينها بنابر اظهر صحيح است.

مسأله ٢٢٥٤- درختى كه از آب باران يا رطوبت زمين استفاده مى‌كند و به آبيارى احتياج ندارد، اگر به كارهاى ديگرى مانند بيل زدن و كود دادن محتاج باشد، معامله مساقات در آن صحيح است.

مسأله ٢٢٥٥- در مساقات عقدى، با رضايت يكديگر مى‌توانند معامله را به هم بزنند و نيز اگر در ضمن قرارداد مساقات شرط كنند كه هر دو يا يكى از آنان حقّ به هم زدن معامله را داشته باشند، مطابق قرارى كه گذاشته‌اند به هم زدن معامله اشكال ندارد و اگر در ضمن معامله مساقات شرطى كنند و آن شرط عملى نشود، كسى كه براى نفع او شرط كرده‌اند، مى‌تواند معامله را به هم بزند.