رضايت زناشويى - پسنديده، عباس - الصفحة ٢٤٩ - مقايسه نزولى منجر به رضامندى و سپاسگزارى

اى حمران! نگاه كن به كسى كه در زندگى از تو پايين‌تر است و به كسى كه در زندگى، از تو بالاتر است، ننگر؛ كه اين كار (مقايسه نزولى)، تو را نسبت به آنچه برايت تقسيم شده، قانع‌تر مى‌سازد و بهتر تو را شايسته زيادت پروردگارت مى‌كند.

بايد توجّه نمود كه قناعت، احساس ناخرسندى و نارضايتى را از ميان مى‌برد، نه تلاش و فعاليت را. براى توسعه معقول و مشروع در زندگى، احساس «نياز به بيشتر»

لازم است؛ ولى اين، منافاتى با قناعت ندارد. انسان مى‌تواند قناعت داشته باشد تا احساس نارضايتى نكند و مى‌تواند احساس نياز كند تا به تلاش معقول دست زند. مهم اين است كه بدانيم تلاش براى توسعه زندگى، الزاماً نبايد همراه با احساس ناخرسندى و نارضايتى باشد.

حال، اين سؤال مطرح مى‌شود كه آيا مديريت مقايسه، امكان‌پذير است؟ درست است كه زندگى‌هاى بهتر، هميشه وجود دارند و مشاهده مى‌شوند، با اين حال، الزاماً به معناى مقايسه كردن نيست. قرآن كريم در داستان قارون، به دو گروه اشاره مى‌كند كه با ديدن وضع قارون، يكى مقايسه كرد[١] و ديگرى نه.[٢] اين نشان مى‌دهد كه «مشاهده»، الزاماً به مقايسه منجر نمى‌شود. حلقه مفقوده ميان مشاهده و مقايسه، «چشم دوختن» و «شگفت زده شدن» است. اگر اين مشاهده، به چشم دوختن و شگفت‌زدگى تبديل شود، مقايسه را در پى خواهد داشت. به همين جهت، خداوند متعال خواسته است كه انسان، به زندگى‌هاى قارونى چشم ندوزد[٣] و در شگفت‌

[١]. فَخَرَجَ عَلى‌ قَوْمِهِ فِي زِينَتِهِ قالَ الَّذِينَ يُرِيدُونَ الْحَياةَ الدُّنْيا يا لَيْتَ لَنا مِثْلَ ما أُوتِيَ قارُونُ إِنَّهُ لَذُو حَظٍّ عَظِيمٍ‌؛( روزى قارون) با تمام زينت خود در برابر قومش ظاهر شد. آنها كه خواهان زندگى دنيا بودند، گفتند: اى كاش همانند آنچه به قارون داده شده، ما نيز داشتيم به راستى كه او بهره عظيمى دارد( سوره‌قصص، آيه ٧٩).

[٢]. وَ قالَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ وَيْلَكُمْ ثَوابُ اللَّهِ خَيْرٌ لِمَنْ آمَنَ وَ عَمِلَ صالِحاً وَ لا يُلَقَّاها إِلَّا الصَّابِرُونَ‌؛ و آنان كه داراى دانش بودند، گفتند: واى بر شما! ثواب الهى براى كسى كه ايمان آوَرَد و عمل صالح انجام دهد، بهتر است و جز صابران، كسى به آن نمى‌رسد( سوره‌قصص، آيه ٨٠).

[٣]. وَ لا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ إِلى‌ ما مَتَّعْنا بِهِ أَزْواجاً مِنْهُمْ زَهْرَةَ الْحَياةِ الدُّنْيا لِنَفْتِنَهُمْ فِيهِ وَ رِزْقُ رَبِّكَ خَيْرٌ وَ أَبْقى‌؛ و به آنچه گروه‌هايى از آنان را از آن برخوردار كرديم، چشم مدوز، كه شكوفه‌هاى زندگى دنيا هستند و روزى پروردگارت بهتر و پايدارتر است( سوره‌طه، آيه ١٣١).