رضايت زناشويى - پسنديده، عباس - الصفحة ٢٦٩ - تفاوت بين پذيرش و انفعال

پس بايد سختى را پذيرفت و در كنار آن قرار گرفت، نه در برابر آن. اين، يك اصل است.[١]

تفاوت بين پذيرش و انفعال‌

منظور از پذيرش سختى، تسليم شدن منفعلانه و زمينگير شدن نيست؛ منظور، پذيرش فعّال و پوياست. در اين نوع پذيرش، شما، زمينگير و ناتوان نمى‌شويد؛ بلكه‌

بهترين رويارويى را براى موقعيت پيش آمده، طرّاحى مى‌كنيد. شايد بتوان گفت كه بهترين بيان در اين باره، از امام على (ع) است. ايشان مى‌فرمايد:

إِيَّاكَ وَ الْجَزَعَ؛ فَإِنَّهُ يَقْطَعُ الْأَمَلَ وَ يُضَعِّفُ الْعَمَلَ وَ يُورِثُ الْهَمَّ، وَ اعْلَمْ أَنَّ الْمَخْرَجَ فِي أَمْرَيْنِ: مَا كَانَ فِيهِ حِيلَةٌ فَالِاحْتِيَالُ، وَ مَا لَمْ تَكُنْ فِيهِ حِيلَةٌ فَالِاصْطِبَارُ.[٢]

از بى‌تابى كردن بپرهيز كه اميد را قطع مى‌كند و كار كردن را تضعيف مى‌نمايد و اندوه را به ارمغان مى‌آورد. و بدان كه راه خروج [از تنيدگى‌]، در دو چيز است: آنچه چاره دارد، چاره كردن، و آنچه چاره ندارد، صبر كردن.

در بخش نخست حديث، به پيامدهاى منفىِ بى‌تابى كردن و درافتادن با مشكل، اشاره شده كه عبارت اند: نااميدى، ناتوانى و غمگينى يا افسردگى. در بخش دوم حديث نيز الگوى يك مقابله فعّال و پويا ارائه شده كه عبارت است از: چاره‌انديشى يا بردبارى.

حوادث، بر دو قسم‌اند: يا «چاره‌پذير» ند و يا «چاره‌ناپذير». بهترين واكنش در حوادث چاره‌پذير (مثل بلاياى عمومى)، دست زدن به اقدام مناسب است و بهترين واكنش در حوادث چاره‌ناپذير (مثل فقدان عزيزان)، اين است كه با بردبارى و تحمّل، دوره بحران را پشت سر بگذاريم. امام على (ع) در كلام ديگرى كه از ايشان نقل شده، در اين باره مى‌فرمايد:

[١]. امام على( ع):

[٢]. دعائم الإسلام، ج ١، ص ٢٢٣؛ الجعفريّات، ص ٢٣٤؛ بحار الأنوار، ج ٨٢، ص ١٤٤، ح ٢٩.