رضايت زناشويى - پسنديده، عباس - الصفحة ١٦٧ - چهار موقعيت را خردمندانه ارزيابى كنيد

پاسخ، به يكى از چيزهايى كه تصريح مى‌كنند، گذشت است. با شنيدن اين جمله،

فرشتگان مى‌گويند: راست گفتيد. وارد بهشت شويد.[١] آيا گذشت، ارزش اين همه سود و بركت را ندارد؟

ب. به ارزشمندى گذشت توجه كنيد. انسان، حاضر است به خاطر امور با ارزش، از خيلى چيزها بگذرد. آنچه گذشت كردن را سخت مى‌سازد، اين تصوّر است كه به وسيله عفو، انسان از حق خود گذشته و همه چيز را از دست داده و چيزى به دست نياورده است. در حالى كه واقعيت، خلاف اين تصوّر است. لذا كسى مى‌تواند اهل بخشش باشد كه به جايگاه ارزشمند آن آگاه باشد. قرآن كريم، كسى را قادر به عفو كردن مى‌داند كه گذشته از صبر، به تعبير خداوند متعال، داراى «حظّ عظيم» است؛ يعنى بهره فراوانى از كمال انسانيت و خصلت‌هاى نيك دارد.[٢]

گذشت كردن، نوعى «كرامت اخلاقى» است.[٣] پيامبر خدا (ص)، گذشت از كسى را كه به انسان ستم نموده، از بهترين اخلاق دنيا و آخرت مى‌داند؛[٤] بلكه فراتر از آن، عفو، يك اخلاق الهى است و كسى كه گذشت مى‌كند، همانند خداوند متعال عمل‌

---

[١].

عَنْ أَبِي حَمْزَةَ الثُّمَالِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ( ع) قَالَ: سَمِعْتُهُ يَقُولُ: إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ جَمَعَ اللهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى الْأَوَّلِينَ وَ الْآخِرِينَ فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ، ثُمَّ يُنَادِي مُنَادٍ: أَيْنَ أَهْلُ الْفَضْلِ؟ قَالَ: فَيَقُومُ عُنُقٌ مِنَ النَّاسِ، فَتَلَقَّاهُمُ الْمَلَائِكَةُ فَيَقُولُونَ: وَ مَا كَانَ فَضْلُكُمْ؟ فَيَقُولُونَ: كُنَّا نَصِلُ مَنْ قَطَعَنَا، وَ نُعْطِي مَنْ حَرَمَنَا، وَ نَعْفُو عَمَّنْ ظَلَمَنَا. قَالَ: فَيُقَالُ لَهُمْ: صَدَقْتُمُ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ ؛ ابو حمزه ثمالى مى‌گويد: از علىّ بن حسين( ع) شنيدم كه فرمود:« چون روز رستاخيز شود، خداوند اوّلين و آخرين را در يك سرزمين گرد مى‌آورد. منادى فرياد كشد: صاحبان فضيلت كجايند؟ گروهى از مردم برمى‌خيزند. فرشتگان، آنها را ملاقات مى‌كنند و مى‌پرسند: فضيلت شما چه بوده است؟ پاسخ مى‌دهند: به كسى كه از ما مى‌بُريد، مى‌پيوستيم، و به كسى كه ما را محروم مى‌ساخت، بخشش مى‌نموديم، و كسى كه به ما ستم روا مى‌داشت، درمى‌گذشتيم. به آنان گفته مى‌شود: راست گفتيد، وارد بهشت شَويد( الكافى، ج ٢، ص ١٠٧).

[٢]. وَ لا تَسْتَوِي الْحَسَنَةُ وَ لَا السَّيِّئَةُ ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ فَإِذَا الَّذِي بَيْنَكَ وَ بَيْنَهُ عَداوَةٌ كَأَنَّهُ وَلِيٌّ حَمِيمٌ\* وَ ما يُلَقَّاها إِلَّا الَّذِينَ صَبَرُوا وَ ما يُلَقَّاها إِلَّا ذُو حَظٍّ عَظِيمٍ‌( سورة فصّلت، آية ٣٤ و ٣٥).

[٣].

ثَلَاثٌ مِنْ مَكَارِمِ الْأَخْلَاقِ فِي الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ: ... وَ تَحْلُمَ عَمَّنْ جَهِلَ عَلَيْكَ‌ ( كتاب من لا يحضره الفقيه، ج ٤، ص ٣٥٧؛ الكافى، ج ٢، ص ١٠٧).

[٤]. پيامبر خدا( ص):

أَ لَا أَدُلُّكُمْ عَلَى خَيْرِ أَخْلَاقِ الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ؟ تَصِلُ مَنْ قَطَعَكَ، وَ تُعْطِي مَنْ حَرَمَكَ، وَ تَعْفُو عَمَّنْ ظَلَمَكَ‌ ( الكافى، ج ٢، ص ١٠٧، ح ٢؛ كنز العمّال، ج ١٥، ص ٨٧٦، ح ٤٣٤٨٣).