اين سفارش، تنها در باره فرزندان پسر خانواده نيست؛ بلكه پيامبر اسلام (ص) در باره دختران نيز به خانواده‌ها توصيه كرده است. در روايتى از ايشان آمده است كه حق دختر بر پدر، آن است كه او را زود روانه خانه شوهر كند.[١]

بى‌گمان اگر خانواده‌ها در ازدواج فرزندانشان كوتاهى كنند و آنها به گناه بيفتند، هر چند خودشان مسئول‌اند، با اين حال، والدين نيز مسئول خواهند بود. پيامبر خدا (ص) در اين باره مى‌فرمايد:

مَنْ بَلَغَ وَلَدُهُ النِّكَاحَ وَعِنْدَهُ مَايُنْكِحُهُ فَلَمْ يُنْكِحْهُ ثُمَّ أَحْدَثَ حَدَثاً فَالإِثْمُ عَلَيهِ.[٢]

كسى كه فرزندش آماده ازدواج است و توان فراهم آوردن برنامه ازدواج براى فرزند را دارد، ولى اقدام نكند و فرزند كارى [اشتباه‌] كند، گناه فرزند به عهده اوست.

بنا بر اين، مسئوليت والدين، محدود به تأمين خوراك، پوشاك، مسكن و امنيت فرزندان نمى‌شود.

دو. مسئوليت جامعه‌

گذشته از خانواده‌ها، ديگر مؤمنان نيز در اين باره مسئوليت دارند. در فرهنگ اسلامى، اهل ايمان نبايد به ازدواج برادران و خواهران ايمانىِ خود بى‌توجّه باشند. بى‌ترديد، احساس مسئوليت آنان و تلاش و هميارى‌شان نقش بزرگى در آسان‌سازى ازدواج دارد و به اين سبب، پاداش‌هاى بزرگى براى ايشان در نظر گرفته شده است. از اين پاداش‌دهى مى‌توان به تأثير مهم ازدواج پى برد و «شفاعت در ازدواج» را از

مسئوليت‌هاى ديگران در تحقّق ازدواج دانست. اولياى دين، برترين واسطه‌گرى را واسطه‌گرى در ازدواج مى‌دانند.[٣] پيامبر خدا (ص) در باره پاداش اين كار مى‌فرمايد:

[١].

حَقُّ الْوَلَدِ عَلَى وَالِدِهِ إِذَا كَانَ ذَكَراً أَنْ يَسْتَفْرِهَ أُمَّه ... وَ إِذَا كَانَتْ أُنْثَى أَنْ يَسْتَفْرِهَ أُمَّهَا ... وَ يُعَجِّلَ سَرَاحَهَا إِلَى بَيْتِ زَوْجِهَا ؛ از حقّ پسر بر پدرش اين است كه به مادرش احترام بگذارد ... و اگر دختر باشد به مادرش احترام بگذارد ... و او را روانة خانة شوهر كند( الكافى، ج ٦، ص ٤٩).

[٢]. الفردوس، ج ٣، ص ٤٨٦، ح ٥٥٠٧؛ كنز العمّال، ج ١٦، ص ٤٤٢، ح ٤٥٣٣٧. نيز ر. ك: شعب الإيمان، ج ٦، ص ٤٠١، ح ٨٦٦٦.

[٣]. پيامبر خدا( ص):

مِن أَفضَلِ الشَّفَاعَةِ أَن يُشفَعَ بَينَ الاثنَينِ فِى النِّكَاحِ؛ يكى از بهترين وساطت‌ها اين است كه ميان دو نفر در امر ازدواج وساطت شود( سنن ابن‌ماجه، ج ١، ص ٦٣٥، ح ١٩٧٥). امام على( ع): أَفْضَلُ الشَّفَاعَاتِ أَنْ تَشْفَعَ بَينَ اثْنَينِ فِى نِكاحٍ حَتَّى يَجْمَعَ الله بَينَهُمَا؛ بهترين وساطت‌ها اين است كه ميان دو نفر در امر ازدواج وساطت شود( الكافى، ج ٥، ص ٣٣١؛ تهذيب الأحكام، ج ٧، ص ٤٠٥، ح ١٦١٨).