رضايت زناشويى - پسنديده، عباس - الصفحة ١٦١ - مهارت عفو كردن

تركيب احسان و حق، معجون بى‌نظيرى را به وجود مى‌آورد. رابطه مبتنى بر الگوى احسان، هنگامى شكل مى‌گيرد كه از گذشت به عنوان حق طرف مقابل ياد

كنيم. اسلام بر آن است تا اين فرهنگ را فراگير سازد كه هر كدام، بخشيده شدن همسرشان را حق او بدانند، نه منّت بر او! به راستى چه فضايى بايد حاكم باشد كه فرد ستم‌ديده، بخشيده شدن را حق طرف مقابل خود بداند. اين، نشان از اوج يك‌دلى و يكى بودن همسران است. چنين احساسى وقتى شكل مى‌گيرد كه فرد، به همسر خود از صميم قلب عشق بورزد و او را نه شريك، بلكه جزئى از وجود خود بداند.

البته بايد توجّه داشت كه زيباترين گذشت، گذشت بدون سرزنش است. برخى گذشت مى‌كنند؛ ولى اشتباه فرد را به رخ او مى‌كشند و بر او منّت مى‌گذارند. اين گذشت، هر چند خوب است، با اين حال، هم با كرامت نفس منافات دارد و هم اثرش كمتر از عفو بدون سرزنش است. امام صادق (ع) مى‌فرمايد:

الصَّفْحُ الْجَميلِ أَنْ لَا تُعَاقِبَ عَلَى الذَّنْبِ.[١]

گذشت نيكو اين است كه بر گناه، كيفر نكنى.

از اين رو، نبايد هنگام عفو كردن، همسر را سرزنش نمود. اين كار (خوددارى از سرزنش)، صميميت بيشترى را به ارمغان خواهد آورد و منزلت فرد را افزايش خواهد داد.

از آنچه گذشت، معلوم مى‌گردد كه اشتباه، از پديده‌هاى غير قابل انكار و اجتناب‌ناپذير زندگى است و يكى از ضرورت‌هاى زندگى موفّق، برخوردارى از توان عفو و گذشت است. كسانى مى‌توانند زندگى موفقى داشته باشند كه مهارت و توانمندىِ گذشت از همسر را داشته باشند.

مهارت عفو كردن‌

بى‌ترديد، گذشت از كسى كه به انسان ستم روا داشته، سخت است. لذا بايد امورى را يافت كه «تسهيل‌كننده» گذشت از همسر باشد. به گزارش دين، پاره‌اى از امور، تسهيل‌گر عفوند كه در ادامه، به بررسى آنها خواهيم پرداخت:

[١]. تحف العقول، ص ٣٦٩.