رضايت زناشويى - پسنديده، عباس - الصفحة ١٠٠ - نظرخواهى
هنگامى كه امام على (ع) حضرت زهرا (عليها السلام) را از پيامبر خدا (ص) خواستگارى كرد، پيامبر (ص) به على (ع) فرمود:
يَا عَلِيُّ، إِنَّهُ قَدْ ذَكَرَهَا قَبْلَكَ رِجَالٌ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهَا فَرَأَيْتُ الْكَرَاهَةَ فِي وَجْهِهَا، وَ لَكِنْ عَلَى رِسْلِكَ حَتَّى أَخْرُجَ إِلَيْكَ. فَدَخَلَ عَلَيْهَا فَأَخْبَرَهَا وَ قَالَ: إِنَّ عَلِيّاً قَدْ ذَكَرَ مِنْ أَمْرِكِ شَيْئاً فَمَا تَرَيْنَ؟ فَسَكَتَتْ وَ لَمْ تُوَلِّ وَجْهَهَا، وَ لَمْ يَرَ فِيهِ رَسُولُ
اللهِ (ص) كَرَاهَةً، فَقَامَ وَ هُوَ يَقُولُ: اللهُ أَكْبَرُ، سُكُوتُهَا إِقْرَارُهَا.[١]
اى على! پيش از تو هم از او خواستگارى كرده بودند. هنگامى كه آن را براى او بيان كردم، در چهرهاش ناخوشايندى ديدم. حال منتظر باش تا برگردم. پيش او رفت و او را خبر داد كه: «على، از تو خواستگارى كرده است. نظرت چيست؟». پس فاطمه سكوت كرد و روى نگرداند و پيامبر خدا (ص) در چهره او كراهتى نديد. پس برخاست و در حالى كه بانگ الله اكبر برآورده بود، فرمود: «سكوتش نشانه پذيرش است».
در حديثى از صفوان آمده است كه عبد الرحمان، نظر امام كاظم (ع) را در باره ازدواج دخترش با پسر برادرش جويا شد. امام (ع) در پاسخ فرمود:
إفْعَلْ وَ يَكُونَ ذَلِكَ بِرِضَاهَا؛ فَإِنَّ لَهَا فِي نَفْسِهَا نَصِيباً.[٢]
با رضايت دختر انجام بده؛ زيرا او نسبت به خودش اختيارى دارد.
خالد بن داوود هم از امام كاظم (ع) در باره ازدواج دخترش با على بن جعفر پرسيد و ايشان مشابه همين پاسخ را به وى دادند.[٣]
بر پايه اين حق طبيعى و قانون كلى، در روايات، از شوهر دادن دختران خردسال نهى شده است. در اينگونه ازدواجها، دختران، در انتخاب همسر آينده خود نقشى ندارند و در مقابل عمل انجامشده قرار مىگيرند. دليل اين نهى نيز مشكل بودن
[١]. الأمالى، طوسى، ص ٣٩، ح ٤٤؛ بشارة المصطفى، ص ٢٦١؛ المناقب، ابن شهر آشوب، ج ٣، ص ٣٥٠، نيز ر. ك: بحار الأنوار، ج ٤٣، ص ٩٣، ح ٤.
[٢]. تهذيب الأحكام، ج ٧، ص ٣٨٠، ح ١٥٣٤؛ وسائل الشيعة، ج ٢٠، ص ٢٨٤، ح ٢٥٦٣٨.
[٣].
افْعَلْ وَ يَكُونَ ذَلِكَ بِرِضَاهَا؛ فَإِنَّ لَهَا فِي نَفْسِهَا حَظّاً ؛ با رضايت دختر انجام بده؛ زيرا او نسبت به خودش بهرهاى[ و اختيارى] دارد( همان جا).