رضايت زناشويى - پسنديده، عباس - الصفحة ٢٤٥ - مقايسه صعودى منجر به نارضايى و ناسپاسى
متفاوت باشد؛ امّا مهم، اين است كه زندگى زناشويى، با وجود زن و مرد كامل مىشود و سامان مىيابد. از اين رو، هر دو گروه بايد با استفاده از اين روش، داشتههاى خود را بيابند و ممنون و سپاسگزار يكديگر باشند تا احساس رضامندى و صفا و صميميت در زندگى حاكم شود.
دو. نظام مقايسههاى خود را مديريت كنيد
از راههاى شناخت داشتههاى زندگى، استفاده از روش «مقايسه» است. مقايسه، يعنى سنجش زندگى خود با زندگى ديگران. انسان، مايل است كه زندگى خود را ارزيابى كند و مقايسه، ابزار اين ارزيابى است. در اين مقايسه است كه انسان، موقعيت زندگى خود و كاميابى يا عدم آن را شناسايى مىكند. رهاورد اين مقايسه، يا شادمانى و رضايت از زندگىِ همراه با اميد و پويايى است و يا ناخرسندى و نارضايتى از زندگىِ همراه با نااميدى و ناتوانى.
براى اينكه بدانيم كدام يك از مقايسهها رضايت از زندگى را افزايش مىدهد و كدام مقايسه، آن را مىكاهد، بايد انواع زمينههاى مقايسه را مورد توجّه قرار داد. زمينه مقايسه، گاهى «امور مادى» است و گاهى «امور معنوى». آنچه به بحث ما مربوط مىشود، مقايسه اجتماعى با موضوعيت امور مادى است.
به كسى كه خود را با او مقايسه مىكنيم، «هدف مقايسه» مىگويند. در يك مقايسه، اگر هدف مقايسه در سطح بالاترى باشد، «مقايسه صعودى» گفته مىشود و اگر در سطح پايينترى باشد، «مقايسه نزولى» ناميده مىشود. حال اگر در امور مادى، از مقايسه صعودى استفاده شود، سطح رضايت از زندگى، كاهش مىيابد كه مىتوان آن را «مقايسه كاهنده» ناميد.
مقايسه صعودىِ منجر به نارضايى و ناسپاسى
مقايسه وضع خود با وضع كسانى كه در موقعيت برترى قرار دارند، سبب مىشود كه انسان، آنچه را دارد، كوچك و ناچيز بشمارد.[١] از سوى ديگر، مقايسه
[١]. امام صادق( ع):
إِيَّاكُمْ أَنْ تَمُدُّوا أَطْرَافَكُمْ إِلَى مَا فِي أَيْدِي أَبْنَاءِ الدُّنْيَا، فَمَنْ مَدَّ طَرْفَهُ إِلَى ذَلِكَ طَالَ حَزَنُهُ، وَ لَمْ يُشْفَ غَيْظُهُ، وَ اسْتَصْغَرَ نِعْمَةَ اللهِ عِنْدَهُ فَيَقِلُّ شُكْرُهُ ؛ بپرهيزيد از اين كه به آنچه در دست فرزندان دنياست، چشم بدوزيد؛ كه هركس به آن چشم بدوزد، اندوهش طولانى مىگردد و خشم او آرام نمىگيرد و نعمت الهى را- كه نزد اوست- كوچك مىشمرد و در نتيجه، سپاسگزارى او كاهش مىيابد( بحار الأنوار، ج ٧٥، ص ٣٦٨).