هر چند بيان شد كه پاسخ مناسب به احسان همسر، چه جايگاه و تأثيرى در زندگى دارد، با اين حال، گاه ممكن است به هر دليلى: احسان و نيكى، مورد توجّه همسر قرار نگيرد. بى‌ترديد اين، وضعيتى نامطلوب است و تأثير منفى برجاى خواهد گذاشت. امّا مهم، واكنش مناسب به اين وضعيت و كاستن از اثرات نامطلوب آن است. كسى كه مورد ناسپاسى قرار مى‌گيرد، ممكن است فشارهاى روحى- روانى، وى را به واكنش‌هاى نامناسب و ناسازگارى با همسر وادارد. پيامبر خدا (ص) يكى از امور كمرشكن را ناسپاسىِ طرف مقابل دانسته است؛[١] زيرا ممكن است به روند احسان و نيكى صدمه بزند و از آن بكاهد و يا حتّى به بدى تبديل سازد كه اين خود نيز به سلامت خانواده، زيان مى‌زند.

امام صادق (ع) از ناسپاسى، با عنوان «قطع‌كننده نيكوكارى» ياد كرده است.[٢][٣] اكنون براى يافتن راه حل، بايد به اين سؤال پاسخ داد كه:

چرا ناسپاسى، موجب فشار روانى و احساس ناكامى مى‌گردد؟

فشار روانى و تنگناى روحى در چنين موقعيتى، به جهت احساس خسارتى است كه فرد پيدا مى‌كند. شخص نيكوكار، انتظار دارد كه همسرش- كه به خاطر او دست به اقدامى زده- به كار وى توجّه نشان بدهد و قدردان او باشد؛ امّا وقتى با بى‌توجّهى و ناسپاسى، رو به رو مى‌شود، خود را به مانند فروشنده‌اى مى‌بيند كه كالايى را فروخته؛ امّا پول آن را دريافت نكرده است. در حقيقت، فرد در اين مواقع،

[١].

ثَلَاثٌ مِنَ الفَوَاقِرِ: ... إِن أَحسَنتَ لَم يَشكُر ( الجامع الصغير، ج ١، ص ٥٢٩، ح ٣٤٤٤؛ كنزالعمّال، ج ١٦، ص ٢٧، ح ٤٣٧٨٥).

[٢]. امام صادق( ع):

لَعَنَ اللهُ قَاطِعِي سَبِيلِ الْمَعْرُوفِ، قِيلَ: وَ مَا قَاطِعِي سَبِيلِ الْمَعْرُوفِ؟ قَالَ: الرَّجُلُ يُصْنَعُ إِلَيْهِ الْمَعْرُوفُ فَيَكْفُرُهُ فَيَمْنَعُ صَاحِبَهُ مِنْ أَنْ يَصْنَعَ ذَلِكَ إِلَى غَيْرِهِ‌ ؛ نفرين خدا بر قطع‌كننده راه نيكوكار! گفته شد: قطع كننده راه نيكوكارى چيست؟« فرمود: كسى كه در برابر نيكى ديگران، ناسپاسى كند كه در نتيجه، شخص نيكوكار را از انجام دادن نيكى به ديگران بازمي‌دارد»( الكافى، ج ٤، ص ٣٣، ح ١؛ كتاب من لا يحضره الفقيه، ج ٢، ص ٣١، ح ١٢٣).

[٣]. امام على( ع):

قِلَّةُ الشُّكرِ تُزهِّدُ فِي اصطِنَاعِ المَعرُوفِ‌ ؛ كم‌سپاسى، انسان را نسبت به نيكوكارى، بي‌رغبت مي‌سازد( غرر الحكم، ح ٦٧٤٦).