و موفّقيت زندگى زناشويى دارد. اگر همسران، درست عمل كنند و واكنش مناسبى نشان دهند، موجب افزايش رضايت زناشويى و كاميابى زندگى مى‌گردد؛ امّا اگر نادرست به پيش روند و واكنش‌هاى نامناسبى را از خود نشان دهند، موجب نارضايتى يكديگر مى‌شوند و زندگى را به كام خود، تلخ خواهند ساخت.

واكنش منفى به دوران خوشايند

به طور طبيعى، موقعيت‌هاى خوشايند يا خوشايندهاى زندگى بايد روابط مثبتى ميان همسران به وجود آورند و در مجموع، احساس رضامندى و شادمانى‌شان را افزايش دهند و آنان را به زندگى، دلگرم‌تر و اميدوارتر سازند؛ امّا الزاماً اين گونه نيست. متأسّفانه، گاه و شايد در بسيارى از مواقع، همسران از زندگى‌شان نالان و ناراضى‌اند و معمولًا مرد را- كه مسئول تأمين زندگى است- مقصّر مى‌دانند و از اين جاست كه ناراحتى‌ها و ناسازگارى‌ها شكل مى‌گيرد و روابط آنان آسيب مى‌بيند و دلْ‌سردى و نااميدى به وجود مى‌آيد و حتّى ممكن است كه زمينه طلاق عاطفى و يا حقيقى را به وجود آورد.

آنچه اين وضعيت را پيش مى‌آورد، غفلت از داشته‌هاى زندگى و نديدن نكات مثبت آن و تمركز بر نداشته‌ها و محروميت‌هاست. اگر زندگى بر اساس معيارهاى واقعى شكل گرفته باشد، ولى خوشايندها و داشته‌هاى آن ديده نشود، اثر مورد انتظار آن، تحقّق نخواهد يافت. اين امر، موجب خشمگينى و ناسپاسى همسر مى‌گردد و در نتيجه، روابط بين همسرى به سردى مى‌گرايد و ناسازگارى به وجود مى‌آيد. اينها، رهاوردهاى واكنش نادرست به موقعيت‌هاى خوشايند زندگى است و به جهت تأثير منفى اين نوع واكنش، به شدّت مورد نهى دين قرار گرفته است.

اسماء بنت يزيد مى‌گويد: روزى پيامبر خدا (ص) بر زنانى كه در گوشه‌اى از مسجد نشسته بودند و من هم با آنان بودم، وارد شدند و سخن آنان را شنيدند.[١] ناگاه پيامبر (ص) فرمود: «هان اى زنان! شما بيشترين هيزم جهنّم هستيد!». من با اعتراض و

[١]. از مجموع روايت چنين برداشت مي‌شود كه آنان سرگرم شكايت و اظهار ناراحتى از زندگى خود بوده‌اند.