أَنْكَحْتُ زَيْدَ بْنَ حَارِثَةَ زَيْنَبَ بِنْتَ جَحْشٍ، وَ أَنْكَحْتُ الْمِقْدَادَ ضُبَاعَةَ بِنْتَ الزُّبَيْرِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ؛ لِيَعْلَمُوا أَنَّ أَشْرَفَ الشَّرَفِ الْإِسْلَامُ.[١]

زينب (دختر جحش) را به عقد زيد (پسر حارثه) درآوردم و ضباعه (دختر زبير) را به عقد مقداد تا اين كه بدانند شريف‌ترين شرف‌ها، اسلام است.

ايشان در حديث ديگرى مى‌فرمايد:

زَوَّجتُ المِقدَادَ وَ زَيداً لِيكُونَ أَشرَفَكُم عِندَ اللهِ أَحسَنَكُم خُلُقاً.[٢]

مقداد و زيد را همسر دادم تا بدانند شريف‌ترين شما نزد خداوند، خوش‌خلق‌ترين شماست.

امام صادق (ع) در بيان علّت اين اقدام پيامبر خدا (ص) مى‌فرمايد:

أَنَّ رَسُولَ اللهِ (ص) زَوَّجَ الْمِقْدَادَ بْنَ أَسْوَدَ ضُبَاعَةَ بِنْتَ الزُّبَيْرِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ، ثُمَّ قَالَ: إِنَّمَا زَوَّجَهَا الْمِقْدَادَ لِتَتَّضِعَ الْمَنَاكِحُ، وَ لِيَتَأَسَّوْا بِرَسُولِ اللهِ (ص)، وَ لِتَعْلَمُوا أَنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللهِ أَتْقَاكُمْ. وَ كَانَ الزُّبَيْرُ أَخَا عَبْدِ اللهِ وَ أَبِي طَالِبٍ لِأَبِيهِمَا وَ أُمِّهِمَا.[٣]

پيامبر خدا (ص) ضباعه (دختر زبير) را به عقد مقداد (پسر اسود) درآورد. سپس فرمود: «او را به عقد مقداد درآوردم تا سطح تشريفات نكاح را پايين بياورم و به پيامبر خدا تأسّى بجويند و بدانند كه گرامى‌ترين شما نزد خداوند، باتقواترين شماست» و زبير، برادر تنى عبدالله و ابوطالب بود.

به گفته برخى تاريخ‌نويسان، در اين جريان، گروهى از مردم با تعجّب از پيامبر خدا (ص) پرسيدند: «آيا دخترانمان را به ازدواج موالى‌[٤] خودمان درآوريم؟». در پاسخ به پرسش اين افراد، آيه شريف‌ يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْناكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَ أُنْثى‌ وَ جَعَلْناكُمْ شُعُوباً وَ قَبائِلَ لِتَعارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاكُمْ‌[٥] نازل شد.[٦][٧]

[١]. مكارم الأخلاق، ص ٢٠٧.

[٢]. سنن الدارقطنى، ج ٣، ص ٢٠٧- ٢٠٨.

[٣]. الكافى، ج ٥، ص ٣٤٤.

[٤]. موالى، عبارت‌اند از بردگانى كه آزاد شده‌اند.

[٥]. سورة حجرات، آية ١٣.

[٦]. السنن الكبرى، ج ٧، ص ١٣٦.

[٧] پسنديده، عباس، رضايت زناشويى، ١جلد، موسسه علمى فرهنگى دار الحديث، سازمان چاپ و نشر - قم - ايران، چاپ: ١، ١٣٩١ ه.ش.