رضايت زناشويى - پسنديده، عباس - الصفحة ٩٩ - نظرخواهى
انتقال به دوران تجدّد باشد. در چنين مقطعى، شاهد بروز تعارضهايى هستيم كه از تمايل نسلهاى گذشته به حفظ باورها و رسوم گذشته و تمايل نسل جديد به كسب هويّت مستقل و پيروى از معيارهاى فردى، نشئت مىگيرد و در نتيجه، اگر دختر يا پسرى برخلاف ميل و رضايت درونى خود به ازدواج وادار شود، احتمال بروز
ناسازگارى و كشمكش در چنين خانوادهاى، بسيار بالا خواهد بود، بويژه اين كه عادتاً اثرى از عشق و محبّت در اينگونه ازدواج يافت نمىشود.[١]
نظرخواهى
يكى از مسائل مهم در ازدواج، نظرخواهى از دختر و پسر در امر ازدواج است كه در ادبيات دين، با نام «استئمار المرأة» از آن ياد شده است.
امام صادق (ع) در اينباره مىفرمايد:
تُسْتَأْمَرُ الْبِكْرُ وَ غَيْرُهَا وَ لَا تُنْكَحُ إِلَّا بِأَمْرِهَا.[٢]
از دختر باكره و غير آن نظرخواهى شود و جز به امر و رضايت خودشان ازدواج داده نشوند.
همچنين ايشان در پاسخ به شخصى كه در باره ازدواج خواهرش از ايشان نظرخواهى كرده بود، مىفرمايد:
يُؤَامِرُهَا، فَإِنْ سَكَتَتْ فَهُوَ إِقْرَارُهَا، وَ إِنْ أَبَتْ لَمْ يُزَوِّجْهَا، وَ إِنْ قَالَتْ: زَوِّجْنِي فُلَاناً فَلْيُزَوِّجْهَا مِمَّنْ تَرْضَى. وَ الْيَتِيمَةُ فِي حِجْرِ الرَّجُلِ لَا يُزَوِّجْهَا إِلَّا بِرِضَاهَا.[٣]
از او نظرخواهى شود. پس اگر سكوت كرد، نشانه پذيرش است و اگر نپذيرفت، ازدواجش ندهيد و اگر گفت: «مرا به عقد فلانى در بياو!»، او را با هركه از او رضايت دارد، ازدواج دهيد و دختر يتيمى كه در خانه كسى هست، تنها با رضايت خود دختر ازدواج داده شود.
[١]. اسلام و جامعهشناسى خانواده، ص ١٧٧.
[٢]. تهذيب الأحكام، ج ٧، ص ٣٨٠، ح ١٥٣٥؛ وسائل الشيعة، ج ٢٠، ص ٢٧١، ح ٢٥٦٠٣.
[٣]. الكافى، ج ٥، ص ٣٩٣، ح ٣ و ٤؛ كتاب من لا يحضره الفقيه، ج ٣، ص ٣٩٧، ح ٤٣٩٦؛ وسائل الشيعة، ج ٢٠، ص ٢٦٨، ح ٢٥٥٩٦.