نمى‌تواند تعامل مثبت و سازنده‌اى را براى زندگى رقم بزند. كسى كه از خانواده‌اش نفوذپذير و نسبت به همسرش نفوذناپذير است، در مسائل مربوط به همسر و زندگى زناشويى، از يك سو، از آنان تحريك‌پذير بوده و از سخنان منفى آنها تأثير مى‌پذيرد،[١] و از سوى ديگر، در اين باره، هيچ سخن و توضيحى را از همسرش نمى‌پذيرد. همچنين كسى كه دچار غرور و تكبّر است- هر چند ديگران ارزشى براى وى قائل نباشند-، نمى‌تواند روابطى برابر با همسرش را طرح‌ريزى كند.

مجموعه «خودبرتربينى»، «تحريك‌پذيرى» و «نفوذناپذيرى»، شرايطى را به وجود مى‌آورد كه امكان تفاهم، احساس نزديكى و صميميت، و تعامل مثبت و سازنده را از بين مى‌بَرَد. در اين شرايط، مركز تصميم‌گيرى، به بيرون خانواده منتقل مى‌شود، استقلال آن از بين مى‌رود و همسران نمى‌توانند با كمك يكديگر زندگى خود را سامان دهند. همين امر، زمينه كدورت و ناسازگارى را به وجود مى‌آورد و موفّقيت خانواده را به مخاطره مى‌اندازد.

الگوى درست تعامل ناظر به شخص ثالث‌

در ارائه مدل مناسب تعامل نيز برخى روايات، بُعد رابطه با «والدين- همسر» را و برخى ديگر، بُعد «والدين- خود» را مورد بحث قرار داده‌اند. در روايتى پيامبر خدا (ص)، از همسران شايسته‌اى ياد مى‌كند كه نسبت به خانواده‌شان نفوذناپذير و نسبت به همسر خود نفوذپذيرند.[٢] در روايت ديگرى، از همسران شايسته‌اى ياد شده‌

[١]. نفوذپذيرى، غير از مشورت‌پذيرى است. در مشورت، ديدگاه ديگران شنيده مى‌شود؛ امّا در نهايت، خودِ همسران، با يكديگر تصميم مى‌گيرند. امّا در نفوذپذيرى، سخن ديگران، معيار يك طرف قرار مى‌گيرد و امكان بررسى و تصميم را از بين مى‌بَرَد.

[٢].

عَنْ أَبِي حَمْزَةَ، قَالَ: سَمِعْتُ جَابِراً الْأَنْصَارِيَّ يُحَدِّثُ، قَالَ: كُنَّا جُلُوساً مَعَ رَسُولِ اللهِ( ص)، فَذَكَرْنَا النِّسَاءَ وَ فَضْلَ بَعْضِهِنَّ عَلَى بَعْضٍ، فَقَالَ رَسُولُ اللهِ( ص): أَ لَا أُخْبِرُكُمْ؟ فَقُلْنَا بَلَى يَا رَسُولَ اللهِ، فَأَخْبِرْنَا فَقَالَ: إِنَّ مِنْ خَيْرِ نِسَائِكُمُ ...، الْعَزِيزَةَ فِي أَهْلِهَا الذَّلِيلَةَ مَعَ بَعْلِهَا ...؛ ابو حمزه گفت: از جابر انصارى شنيدم كه چنين حديث مى‌كرد: نزد پيامبر( ص) نشسته بوديم كه ايشان زنان و برترىِ برخى از آنان بر برخى ديگر را ياد كرد و فرمود:« آيا شما را خبر دهم؟». گفتيم: آرى، اى پيامبر خدا! خبر بده. فرمود:« بهترين زنانتان كسى است كه ... در خانواده‌اش گرامى و نزد شوهرش ذليل باشد»( كتاب من لا يحضره الفقيه، ج ٣، ص ٣٨٩؛ تهذيب الأحكام، ج ٧، ص ٤٠٠؛ بحار الأنوار، ج ١٠٠، ص ٢٣٥).