بنا بر اين، در الگوى درست تعامل ناظر به شخص ثالث، فرد، نسبت به همسرِ خود، نفودپذير، نسبت به خانواده‌اش نفوذناپذير و در عين حال با ارزش، و نزد خودش، فروتن است. چنين وضعيتى مى‌تواند تعامل مثبت و سازنده‌اى را براى زندگى رقم زند. همان گونه كه آشكار است، اين مدل، از سه الگوىِ رابطه، تركيب شده است: تعامل با خود، تعامل با والدين و تعامل با همسر كه در مرحله بعد، الگوى تعامل «همسر- والدين» و «خود- والدين» را و در نهايت، مدل مورد نظر را سامان مى‌دهند. الگوى ارتباط درست با خود و خانواده، آن است كه شخص، نزد خانواده، گرامى، و نزد خود، كوچك و فروتن باشد. از نكات مثبت تربيتى- كه در متون دينى بدان اشاره شده است-، محترم بودن نزد مردم و ناچيز بودن نزد خود است. در دعاى امام حسين (ع) چنين آمده است:

اللهمَّ ... وَ فِي نَفْسِي فَذَلِّلْنِي، وَ فِي أَعْيُنِ النَّاسِ فَعَظِّمْنِي.[٢]

پروردگارا! ... مرا نزد نَفْسم كوچك و در چشم‌هاى مردم، بزرگ كن.

اين، خود، نشان‌دهنده الگويى ارتباطى است. انسانى خوب است كه نزد مردم، جايگاهى بلند داشته باشد؛ امّا براى پرهيز از غرور و عُجب بايد نزد خودش كوچك و فروتن باشد.

در الگوى همسر- والدين نيز نفوذناپذيرى نسبت به خانواده وجود دارد. بنا بر اين، نفوذناپذيرى و گرامى بودن، از نكات مهم در تعامل با خانواده است. اين بدان معناست كه در الگوى مطلوب تعامل با خانواده، فرد، هم بايد نفوذناپذير باشد و هم‌

[١]. شيخ مفيد( رحمه الله) در الاختصاص نقل مى‌كند كه لقمان حكيم به فرزندش گفت:

يا بُنَىَّ النِّسَاءُ أَربَعَةٌ اثْنَتَانِ صَالحِتَانِ وَ اثْنَتَانِ مَلعُونَتَانِ فَأمَّا إِحدَى الصَّالحِتَيَنِ فَهِى الشَّرِيفَةُ فِى قَومِهَا الذَّلِيلَةُ فِى نَفسِهَا ؛ پسر عزيزم! زنان، چهار گروه‌اند؛ دو گروهشان صالح و دو گروهشان ملعون امّا يكى از دو گروه صالح، آن گروهى است كه در قومش شريف است و در نزد خودش ذليل است ...( الاختصاص، ص ٣٣٩. نيز، ر. ك: بحار الأنوار، ج ١٣، ص ٤٢٩، ح ٢٣).

[٢]. مصباح المتهجّد، ص ٦٧- ٦٨.