هر گاه خداوند بخواهد به كسى، خير دنيا و آخرت را بدهد، همسرى به وى عطا مى‌كند كه در بودنش، نگاه به وى، مايه سرور و خرسندى باشد، و در نبودش، حافظ مال و ناموس همسر باشد.[١] بعد از ايمان، هيچ بهره‌اى سودمندتر از چنين همسرى نيست.[٢] به همين جهت، امير مؤمنان على (ع)، سفارش كرده‌اند كه پيش از ازدواج، دو ركعت نماز بخوانيد و از خداوند متعال، همسر شايسته‌اى طلب كنيد كه يكى از ويژگى‌هاى وى اين باشد:

إِنْ خَرَجْتُ مِنْ عِنْدِهَا حَفِظَتْ، وَ إِنْ دَخَلْتُ عَلَيْهَا سُرَّتْ.[٣]

اگر از نزد او خارج شدم، خود را حفظ كند، و اگر بر او داخل شدم، خوش‌حالم سازد.

همان گونه كه از مجموع متون به دست آمد، براى تبيين الگوى تعامل مثبت در موقعيت حضور، سه واژه كليدى وجود دارد: تبرّج (خودآرايى)، سرور (شادمانى) و اعانه (يارى). به نظر مى‌رسد اين سه واژه، در دو دسته جاى مى‌گيرند: از يك‌سو، زن، با خودآرايى براى همسرش، موجب شادمانىِ او مى‌شود[٤] و از سوى ديگر، با يارى دادن به او، موجبات خرسندى وى را فراهم مى‌سازد. براى الگوىِ موقعيت غيبت نيز دو واژه كليدى وجود دارد: حصن و حفظ مال و ناموس. با اين دو واژه‌

نيز به خوبى مى‌توان بهترين عملكرد دوران غيبت را تبيين كرد. زن با در پيش‌

[١]. پيامبر خدا( ص):

قَالَ اللهُ( عزوجل): إِذَا أَرَدْتُ أَنْ أَجْمَعَ لِلْمُسْلِمِ خَيْرَ الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ، جَعَلْتُ لَهُ قَلْباً خَاشِعاً، وَ لِسَاناً ذَاكِراً، وَ جَسَداً عَلَى الْبَلَاءِ صَابِراً، وَ زَوْجَةً مُؤْمِنَةً تَسُرُّهُ إِذَا نَظَرَ إِلَيْهَا، وَ تَحْفَظُهُ إِذَا غَابَ عَنْهَا فِي نَفْسِهَا وَ مَالِهِ‌ ؛ خداوند( عزوجل) مى‌فرمايد: اگر بخواهم براى مسلمانى، خير دنيا و آخرت را جمع كنم، براى او قلبى خاشع، زبانى ذاكر، بدنى صابر بر بلا و زنى مؤمن قرار مى‌دهم كه هنگامى كه به او نگاه مى‌كند، مسرورش كند و هنگامى كه از او دور مى‌شود، او را و مالش را حفظ كند( همان، ص ٣٢٧).

[٢]. پيامبر خدا( ص):

مَا اسْتَفَادَ امْرُؤٌ مُسْلِمٌ فَائِدَةً بَعْدَ الْإِسْلَامِ أَفْضَلَ مِنْ زَوْجَةٍ مُسْلِمَةٍ، تَسُرُّهُ إِذَا نَظَرَ إِلَيْهَا، وَ تُطِيعُهُ إِذَا أَمَرَهَا، وَ تَحْفَظُهُ إِذَا غَابَ عَنْهَا فِي نَفْسِهَا وَ مَالِهِ‌ ؛ هيچ بهره‌اى براى مرد مسلمان پس از اسلام، با ارزش‌تر از زن مسلمانى نيست كه هنگامى كه به او مى‌نگرد، مسرورش كند و فرمانش را اطاعت نمايد و زمانى كه از او دور مى‌شود، او و مالش را حفظ كند( همان جا).

[٣]. النوادر، راوندى، ص ٢١١، ح ٤١٧. نيز، ر. ك: بحار الأنوار، ج ١٠٣، ص ٢٦٨، ح ١٨.

[٤]. البته گشاده‌رويى نيز- كه پيش از اين در حسن خلق بحث شد-، موجب سرور مي‌گردد( ر. ك: ص ٩٠).