امام زين العابدين (ع) خوش‌اخلاقى با خانواده را يكى از چهار چيزى برمى‌شمرد كه هر كه آنها را داشته باشد، ايمانش كامل است و گناهش بخشوده مى‌شود و پروردگارش را در حالى كه از او راضى است، مى‌بيند.[١] خوش‌اخلاقى، توانمندى‌اى است كه نقش اساسى در تعامل مثبت و سازنده داشته و مى‌تواند مودّت و رحمت را تضمين كند. بنا بر اين، همسران موفّق كسانى‌اند كه از توان خوش‌اخلاقى برخوردارند.

مفهوم خوش‌اخلاقى‌

تا زمانى كه پاسخ اين پرسش‌ها كه: «خوش‌اخلاقى چيست؟ و به چه كسى خوش‌اخلاق گفته مى‌شود؟»، روشن نشود، نمى‌توان نقش اين عامل را در رضامندى زناشويى شناخت. بى‌گمان براى مشخص شدن مفهوم خوش‌اخلاقى بايد مصداق‌هاى آن را شناخت. در برخى روايات، به اين مسئله پرداخته شده است كه در ادامه به آنها خواهيم پرداخت.

از امام صادق (ع) در باره ميزان حُسن خُلق سؤال شد و ايشان در بيان مصداق‌هاى آن، به سه چيز تصريح فرمود:

تُلِينُ جَانِبَكَ، وَ تُطِيبُ كَلَامَكَ، وَ تَلْقَى أَخَاكَ بِبِشْرٍ حَسَنٍ.[٢]

نرم‌خو و خوشگو باشى و برادرانت را با روى خوش ملاقات كنى.

در حديث ديگرى، يونس شيبانى نقل مى‌كند كه: روزى امام صادق (ع) از من پرسيد: «شوخى شما با يكديگر چگونه است؟». گفتم: اندك است. امام (ع) با شنيدن اين جمله فرمود:

[١].

أَرْبَعٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ كَمَلَ إِيمَانُهُ وَ مُحِّصَتْ عَنْهُ ذُنُوبُهُ وَ لَقِيَ رَبَّهُ وَ هُوَ عَنْهُ رَاضٍ: مَنْ وَفَى لِلهِ بِمَا جَعَلَ عَلَى نَفْسِهِ لِلنَّاسِ، وَ صَدَقَ لِسَانُهُ مَعَ النَّاسِ، وَ اسْتَحْيَا مِنْ كُلِّ قَبِيحٍ عِنْدَ اللهِ وَ عِنْدَ النَّاسِ، وَ حَسُنَ خُلُقُهُ مَعَ أَهْلِهِ‌ ( الأمالى، مفيد، ص ٢٩٩، ح ٩؛ الخصال، ص ٢٢٢، ح ٥٠؛ الأمالى، طوسى، ص ٧٣، ح ١٠٦؛ المحاسن، ج ١، ص ٦٩، ح ٢١؛ مشكاة الأنوار، ص ٢٦٢، ح ٧٧٩؛ بحار الأنوار، ج ٦٩، ص ٣٨٥، ح ٤٨).

[٢]. كتاب من لا يحضره الفقيه، ج ٤، ص ٤١٢، ح ٥٨٩٧؛ الكافى، ج ٢، ص ١٠٣. در نقل الكافى، به جاى« جانبك»،« جناحك» آمده است.