رضايت زناشويى - پسنديده، عباس - الصفحة ١٤٨ - ٣ قلبى

اين كار را نداشت، بايد به خوبى تشكّر كند و اگر زبانش از اين كار هم قاصر بود، وظيفه دارد كه ارزش آن نيكى را بشناسد و خوبى‌كننده را دوست داشته باشد و چنانچه از اين كار هم كوتاهى كرد، شايسته نيكى نيست.

همچنين امام على (ع) تشكّر مؤمن را، شناخت احسان كسى مى‌داند كه به وى نيكى كرده است.[١]

اين نكته را كه نبايد فراموش كرد كه مراتب سه‌گانه پيش‌گفته، بدين معنا نيست كه انجام دادن يك مرتبه، فرد را از مراتب ديگر، بى‌نياز مى‌سازد؛ بلكه مراتب بالاتر تشكّر، قطعاً مراتب پايين‌تر را در خود دارد. لذا اگر فردى، توانايىِ تشكّر عملى را داشت، بديهى است كه توانمندى مراتب پايين‌تر (يعنى تشكّر زبانى و قلبى) را هم دارد و كسى كه توانايى تشكّر زبانى را دارد، توانمندى تشكّر قلبى را نيز داراست. امام على (ع) در اين روايت، مراتب تشكّر به لحاظ توانمندى فرد را بيان كرده است.

بديهى است كه كامل‌ترين سپاس‌گزارى، هر سه مرتبه تشكّر است. پس از آن، دو مرتبه تشكّر زبانى و قلبى و سپس تنها مرتبه تشكّر قلبى. در عبارت پايانى روايت پيشين نيز- كه در بحث انواع تشكّر از آن ياد كرديم-، مطلبى در باره مراتب تشكّر آمده بود، با اين تفاوت كه در آن حديث، مراتب تشكّر از مرتبه پايين به مرتبه بالا تنظيم شده بود و در اين روايت، از مرتبه بالا به پايين؛ بدين شكل كه مراتب ساده و راحت تشكّر، سپاس پيدا و پنهان است و سپس تشكّر عملى.

همچنين از اين روايت مى‌توان دريافت كه سپاس‌گزارى، يك توانمندى درونى و شخصيتى است كه در سه سطح توان عملى، توان گفتارى و توان قلبى، آشكار مى‌شود. بى‌گمان، سپاس‌گزارى نكردن يك شخص، نشانه ناتوانى اوست. موفّقيت خانواده و رضايت زناشويى، بستگى به كسب اين توانمندى دارد و همسران بايد براى به دست آوردن آن، تلاش كنند.

[١].