شريعت در آينه معرفت - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ٣٠٨ - نقد نسبيت

ضرورت برساند متصور نخواهد بود يعنى هم اصل آب نوشيدن داراى مرجح است و هم انتخاب يكى از دو ظرف مفروض التساوى و حكما به همين دليل است كه احساس نكردن علت ترجيح را دليل بر تحقق ترجيح بلا مرجح و نديدن علت را نشان بر نبودن آن ندانسته اند

داورى در بود و نبود ربط نيز براى كسانى كه به شناخت عقلى معتقدند , بر عهده عقل بوده و براى كسانى كه معرفت را چيزى جز تئوريهاى فرضى با خصلتهاى كاربردى خاص نمى دانند , در محدوده ذهن و پندار فهميده شده و يا آن كه معنا پيدا مى كند

در صورتى كه قائلين به ترابط عمومى و خصلت نظامواره معرفت برهانى عقلى بر مدعاى خود اقامه نموده و يا آن كه در حد يك تئورى ابطال پذير مطرح كرده باشند , با آن كه برهان اقامه شده و يا حتى تئورى اثبات نشده از راه نمونه هاى حسى قابل ابطال و نقض نيست لذا در اين حال در ابطال پذير بودن آن براى كسانى كه ابطال پذيرى را از طريق شاخصهاى محسوس معنا مى كنند , جاى تامل است وليكن از طريق عقلى مى توان به نقض و ابطال عقلى و يا حداقل معارضه عقلى با برهان اقامه شده و يا به اثبات استحاله تئورى ارائه شده پرداخت , و اشكال نهم به شرحى كه گذشت به سادگى نقش اخير يعنى استحاله تئورى مذكور را اثبات مى نمايد

برهان عقلى اى كه در اشكال نهم مطرح شده است استحاله تحقق مجموعه هايى را كه در چهار چوب ربطهاى متقابل شكل گرفته و معنا پيدا مى كند به طور مطلق اثبات كرده و اين ابطال عقلى كه عهده دار انكار هر فردى از افراد مجموعه هاى مذكور است مجالى براى تمسك به هيچ فردى را جهت نقض و يا جهت استفاده تمثيلى و