شريعت در آينه معرفت - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ٨٥ - فصل چهارم احياء معرفت دينى

همچنان محفوظ است البته گسترش قسط و عدل بطورى كه زمين پر از داد گردد بعد از آن كه در اثر بيدادگرى , طاغيان داد احدى در نيايد , منحصر به زمان ولى عصر ( ع ) خواهد بود گرچه در آن عصر هم عده اى مانع ظهور اسلام ناب خواهند بود چنانكه از دعاى افتتاح ماه مبارك رمضان چنين استظهار مى شود , [ اللهم اظهر به دينك و سنه نبيك حتى لا يستخفى شيى ء من الحق مخافه احدى من الخلق ] ٤٤ ) )

براى روشن شدن تاثير توليت دينى در تاسيس نظام متمدن و حفظ آن كه در جهان آشوب زده كنونى نه سلطه گر باشد و نه سلطه پذير لازم است گوشه اى از احياگرى امام راحل قده بازگو شود گروهى از افراطيون اخبارى ها رابطه فقيه عادل با مردم را فقط در محور ارتباط محدث با مستمع خلاصه مى كردند , بطورى كه نه فقيه حق اجتهاد داشت و نه عامى حق تقليد , با تلاش محققانه اصوليون مخصوصا اصولى نامدار مرحوم آقا باقر وحيد بهبهانى هم اصل اجتهاد تصحيح , بلكه واجب شناخته شد , و هم اصل تقليد روا , بلكه لازم معرفى شد و بدين ترتيب تقليد براى كسانى كه قدرت استنباط يا احتياط ندارند , واجب شناخته شد در اين دوره از تحول , رابطه فقيه عادل با مردم عادى عامى از لحاظ استنباط صرفا رابطه مرجع تقليد و مقلد شد , نه بيش از آن تا نوبت به عصر امام راحل ره رسيد كه توانست رابطه فقيه عادل با مردم عادى را به رابطه امام و امت تبديل كند در اين دوره از تحول , فقيه عادل متولى دينى شناخته شده تا همه احكام اسلامى را اجرا نمايد , و از اين جهت تشكيل نظام حكومتى با همه ابعاد سياسى , نظامى , اقتصادى , اجتماعى , فرهنگى آن لازم شناخته شد و اگر بيگانه تهاجم نمى كرد , آنگاه معلوم مى شد كه انقلاب در كام محرومان بلكه عموم انسانها چقدر شيرين است و هرگز احساس عقب ماندگى در هيچ رشته اى رنج آور نمى شود تفصيل اين تحول ها را مى توان در محاضراتى كه به مناسبت ارتحال امام راحل ره ارائه شده