شريعت در آينه معرفت - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ٣٩٥ - تقدس و نقدپذيرى علوم

مفهوم مقدس بطور قطع خبر نمى دهد وليكن فقدان و نبود آن را نيز الزاما اعلام نمى كند و تا زمانى كه دليلى بر بطلان قضيه اقامه نشده باشد , از مراتب مختلف احتمال تقدس آن خبر مى دهد و راه گريز از احتمال و وصول به يكى از دو طرف يعنى حكم به تقدس و يا عدم تقدس را در گرو گذر از مراتب مختلف نقد و بررسى معرفى مى كند

در پرتو آموزه هاى فوق , طرح شبهات و پاسخگويى از آنها به عنوان يك وظيفه جدى و حياتى براى جويندگان علوم مقدس جلوه مى كند , زيرا تا وقتى شبهه و سوالى فتح نشده باقى مانده و يا احتمال بقاء آن وجود داشته باشد سالك متعهد , خود را از وصول به علمى كه قرين با تقدس است محروم مى بيند

يقين كه با عناصر چهارگانه مربوط به خود همراه است ساخته و پرداخته آدمى نبوده و با فرض و گمان و يا تئورى و فرضيه و همچنين با تلقين و خواست انسان حاصل نمى شود تا آن كه چشم فرو بستن از شبهات و ناديده انگاشتن سوالات و راه بستن بر نقد و بررسى حصول آن را ممكن و يا بقاء آن را ميسر سازد

يقين مرتبه اى از شهود و حضور كلى است كه در مسائل نظرى علم حصولى با اعداد مقدماتى كه در كتاب برهان منطق مذكور است حاصل مى گردد و به همين دليل طالبان آن در هر يك از علوم تلاش خود را براى تحصيل و تاسيس آن مقدمات بگونه اى كه مجالى براى ترديد و شبهه در آنها باقى نماند , صرف مى كنند

در فن برهان منطق جستجو و تلاش براى شناخت شبهات , برخلاف جدل بر عهده طرف مخالف نيست بلكه بر عهده همان كسى است كه طالب يقين است زيرا او تا هنگامى كه اثبات مطلوب خود را