ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ٧٠ - سماهيجى شيخ عبد اللّه بن حاج صالح بن جمعة
٢٢- عنوان الشرف فى تاريخ نجف كه منظومهايست يكهزار و پانصد بيتى ٢٣- غنية الطلاب فى الاسطرلاب ٢٤- فرائد الاسلاك فى الافلاك ٢٥- الكواكب السماوية كه بسال ١٣٦٠ ه قمرى غشس در نجف چاپ شده است ٢٦- مسائح السراء فى تاريخ سامراء ٢٧- مشارق الشمسين كه بعنوان ارجوزه فلسفه مذكور شد ٢٨- ملتقطات الصحو فى النحو ٢٩- ملحة الامة كه بعنوان ارجوزه ذكر شد ٣٠- مناهج الوصول الى علم الاصول كه همان ارجوزه اصول فقه مذكور در فوق است ٣١- نظم السمط فى علم الخط كه همان ارجوزه خط مذكور در فوق است و غير اينها.
(ديباچه كتاب كواكب سماويه مذكور و اطلاعات متفرقه)
سماهيج[١]
سماهيجى شيخ عبد اللّه بن حاج صالح بن جمعة
- بن شعبان بن على بن احد بن ناصر بن محمد بن عبد اللّه بحرانى سماهيجى، از اكابر علماى اماميّه قرن دوازدهم هجرت ميباشد كه عالمى بوده عامل عابد زاهد متقى محدّث صالح سخى و كريم الطبع، از تلامذه محقّق بحرانى آتى الترجمة و از مشايخ بعض مشايخ صاحب حدائق شيخ يوسف بحرانى. صاحب حدائق، بنقل روضات الجنّات در لؤلؤة البحرين گويد كه شيخ عبد اللّه، اخبارى صرف بوده و تشنيعات بسيارى بر مجتهدين دارد برخلاف پدرم (شيخ احمد) كه مجتهد صرف بوده و تشنيعات بسيارى بر اخباريّين وارد آورده است و دو رساله در اين موضوع در ردّ شيخ عبد اللّه مذكور تأليف داده پس خود صاحب حدائق بعد از اين جمله موافق آنچه در مقدمات كتاب حدائق و در كتاب درر نجفيّه گفته است گويد كه طريق حقّ، سدّ اين باب و پردهكشى روى اين اختلافات است كه مفاسد آن واضح و آشكار بوده و بر هيچ عاقلى پوشيده نميباشد. شيخ عبد اللّه در امر بمعروف و نهى از منكر و انجام وظائف دينيّه اهتمام تمام داشت و تمامى اوقات او در مطالعه و تدريس و تصنيف مصروف ميشده و بعضى از مصنّفات او را مىنگارد:
[١]- سماهيج- بر وزن سرازير، ديهى است در طرف بحرين و هم جزيرهايست مابين عمان و بحرين. موافق آنچه در روضات از لؤلؤة البحرين نقل كرده ديهى است در سمت شرقى جزيره كوچكى كه در جنب جزيره اول از بلاد بحرين است و در اينجا بعضى از منسوبين آنرا (سماهيجى) تذكر ميدهد.