ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ٤٠٧ - صاغانى حسن بن محمد بن حسن بن حيدر بن على
بن رستم كوهى را بعمل رصد كواكب برگماشت صاغانى نيز حسب المقرّر از راصدين بوده و شرحى بر صحت و درستى آن عمل بنگاشت. وفات صاغانى در ذى القعده يا ذى الحجه سال سيصد و هفتاد و نهم و يا در حدود سيصد و نود و پنجم هجرت در بغداد واقع گرديد.
(ص ٦٧٢ ج ٢ مه و ٢٩٥٣ ج ٤ س)
صاغانى حسن بن محمد
- مكنّى بابو الفضل، بنوشته قاموس الاعلام (تحت عنوان صغانى) از مشاهير علماى عامّه قرن هفتم هجرت ميباشد كه كتاب اصول الاضداد و كتابى ديگر در تاريخ حيات و محل وفات صحابه كبار تأليف داده و در سال ششصد و پنجم هجرت درگذشته است. نگارنده گويد ظاهر، بلكه متيقن بقرينه اتحاد نسبت و كنيه و زمان وفات آن است كه صاحب ترجمه، همان حسن بن محمد بن حسن صاغانى مذكور در ذيل بوده و دو فقره تأليف مذكور نيز در ضمن تأليفات وى مذكور خواهد شد.
(ص ٢٩٥٣ ج ٤ س)
صاغانى حسن بن محمد بن حسن بن حيدر بن على
- محدّث لغوى نحوى، عمرى النسب، حنفىّ المذهب، رضى الدين اللّقب، ابو الفضل يا ابو الفضائل الكنية، و گاهى به رضى نحوى و رضى صاغانى موصوف، از مشاهير فقها و محدّثين و اكابر علم نحو و لغت و علوم ادبيّه و عربيّه بلكه حامل لواى تمامى علوم مذكوره و رياست علمى آنها بدو منتهى ميشد. حوزه درس او مرجع استفاده افاضل فنون مذكوره بود و يكى از مشايخ اجازه روايتى سيد احمد بن طاوس و سيد عبد الكريم بن طاوس است كه شرح حال ايشان بعنوان ابن طاوس خواهد آمد كه روايت كردن جميع تأليفات و منشآت و مسموعات خود را بديشان اجازه داده بلكه بنوشته بعضى از ارباب تراجم كه در هدية الاحباب نيز بديشان اقتفا كرده علّامه حلّى نيز از حسن صاغانى اجازه روايت داشته است لكن فساد اين عقيده بعد از ملاحظه تاريخ وفات صاغانى كه در سال ششصد و پنجاهم هجرت بوده با در نظر گرفتن تاريخ ولادت علّامه كه ششصد و چهل و هشتم هجرت بوده ظاهر و روشن ميگردد بلكه بنابر اينكه تاريخ وفات صاغانى را موافق بعضى